pırasa nasıl yetişir
pırasa nasıl yetişir
Bahçe & Bitkiler

Pırasa Nasıl Yetişir?

Pırasa görüntüsü ile yeşil soğana benzeyen ve soğan tadını veren bitkilerden biridir. Yeşil soğandan daha kalın ve daha uzun olan pırasalar yeşil soğana göre daha serttir. İlkbahardan sonbahara kadar hasadına devam edilen pırasalar çoğu bitkinin yetişmeyeceği kış şartlarına dahi dayanabilir. İçerdiği lifler açısından sağlığa oldukça faydası bulunan pırasalar antioksidan kaynağı olması ile bilinir.

Buzlukta saklayabilme ve yemeklerde soğanın yerine kullanabilme gibi ayrıcalıklara sahip olan pırasalar erken hasat ve geç hasat olmak üzere iki farklı dönemde toplanır. Erken dönemde hasat edilen pırasalar daha yumuşak ve dayanıksız olurken, geç dönemde hasat edilen pırasalar daha dayanıklı ve sert olurlar. Salatalarda, yemeklerde ve taze olarak tüketilebilen pırasa don olaylarının yaşandığı bir dönemde güvenle yetiştirilebilecek bir sebzedir.

pırasa yetiştirmek
pırasa yetiştirmek

Pırasanın Özellikleri Nelerdir?

Pırasalar sap ve yapraklar olmak üzere uzun ince bir yapıya sahiptir. İç içe geçmiş yaprakların sap halini aldığı kısım toprağa tutunur ve beyaz renkte olur. Yukarı doğru uzayan yapraklar ise koyu yeşil tonlardan oluşur. Orta Doğu ve Doğu Akdeniz taraflarında yetiştirilen pırasa, Mısırı piramit işçilerinin beğenisini kazanmış ve güç verdiği düşüncesi ile tüketilmiştir. Ayrıca dünya üzerinde hazırlanmış olan ilk yemek kitabının içerisinde de pırasanın adı ve tarifi geçer.

Mısırlı hükümdarların seslerinin daha gür çıkmasını sağlamak adına tükettiği pırasa aynı zamanda Hipokrat tarafından burun kanamalarını durdurmak amacıyla kullanılmıştır. Pırasa genellikle tek başına yapılabilecek yemek tariflerinin başkahramanıdır. Soğan gibi yemeklere tat vermesi için kullanılmaz.

Pırasa Nerede Yetişir?

  • Allium yani soğan ailesine mensup olan pırasa için nemli bir toprak yapısına ihtiyaç vardır.
  • 12-25 derece aralığına sahip ortamlarda yetişebilen pırasa ilkbahar mevsiminin sonlarına doğru ekilebilir. Havanın yavaş yavaş ısındığı bu dönemde güneşten fazla etkilenmemesi adına filiz vermeye başladığında pırasaların üzeri örtülebilir.
  • Pırasa ekmek için tohumlar kullanılabilir. Tohumların nemli olan toprağa 6-7 cm kadar derinlikte ve her pırasanın birbirine uzaklığı 4-5 cm olacak şekilde konumlandırılması gerekir.
  • Eğer evde minik saksılara dikilecekse toprağın 3-4 cm altına yerleştirmek yeterlidir. Ayrıca pırasa tohumlarının üzerine hafif toprak serpiştirmek yeterlidir.
  • Düzenli bir şekilde toprağı nemlendirilen pırasalar 5-12 gün içerisinde çimlenmeye başlayacaktır.
  • Evde filizlenen ve ya dışarıda ufak tohumların fideye dönüştürülmesi halinde pırasaların daha güçlü bir toprağa yerleştirilmesi gerekir.
  • Boyları 6-7 cm olduğunda bahçeye ve ya tarlaya giderek nazik bir şekilde kökleri toprağa yerleştirilmeli ve pırasaların olgunlaşması sağlanmalıdır.
  • Fideleri toprağa geçirirken kökten itibaren pırasa fidesinin yarısının açılan toprağın içerisine girmesi gerekir. Bu sayede olumsuz hava koşullarına dayanırken daha sağlam bir kök oluşturacaktır.
  • Pırasa fidelerinin dikileceği delikler çok geniş olmamalı ve bir bahçe küreğinin sapı genişliğinde olmalıdır.
  • Pırasa fidelerinin dikileceği deliklere bir miktar su dökülmeli ve toprak nemlendirilmelidir.
  • Pırasa ekmek için tohum bulunmazsa pırasa artıkları da fidan şeklinde toprağa dikilebilir. Kısa sürede dikilen pırasa yaprağı kök vermeye başlayarak yeni yeni pırasalar oluşturur.
pırasanın faydaları
pırasanın faydaları

Pırasanın Bakımı Nasıldır?

  • Pırasalar nemli toprakları sevdiğinden dolayı toprak kurumaya başladığında su ile nemlendirin.
  • Toprağını düzenli aralıklarla çapalayarak etrafında yetişen otları temizleyin.
  • Pırasalar dönem dönem böceklenebilir ve yapraklarında paslanmış gibi bir görüntü oluşabilir. Bunu önlemek adına pırasaların ilaçlanması gerekir. Organik ilaçlama yöntemleri kullanılarak pırasalar daha iyi bir hale getirilebilir.
  • Pırasalar yeterli olgunluğa ulaştığında özel bir toprak çatalı yardımı ile kökten itibaren çekilerek çıkarılabilir.
  • Genellikle yaz aylarının sonuna doğru hasat edilen pırasalar kış aylarında daha çok hasat edilmektedir.
  • Ülkemizde de pırasa hasadı yaz sonu ve kış mevsiminin başlarında hasadına başlanan bir sebzedir.