Genel Kültür

Mandalina Nerede Yetişir?

Daha çok kış aylarında tüketilen mandalina Türkiye’de Mersin, Alanya, Antalya ve İskenderun ile Rize’de yetiştirilmektedir. Ayrıca Mersin ve Bodrum mandalinasının meşhur olduğu bilinmektedir. Turunçgiller ailesinden olan mandalina, sıcak ortamlarda daha verimli bir şekilde yetişir. Öte yandan yetiştiricilik yapılan bölgedeki sıcaklığın eksi 4’ün altına düşmemesi önemlidir. Bu meyvenin dayanamayacağı en yüksek sıcaklık ise 45 derecedir.

Mandalina Hakkında Bilgiler

Anavatanı Japonya ve Çin olan mandalina, sedefotlugiller familyasındandır. Dünyada ve ülkemizde portakaldan sonra en çok yetiştirilen bir turunçgil olan mandalina ağacının boyu 4 metreyi geçmez. Dikenli bir yapıda olan meyvenin kabukları ise elle kolayca soyulabilir. C vitamini bakımından zengin olan mandalina meyvesi ülkemizde en çok Akdeniz bölgesinde yetiştirilir. Alternatif olarak Aydın ve İzmir ile beraber Karadeniz bölgesinde yetiştirildiği bilinir.

Mandalina Çeşitleri

Farklı toprak ve iklim şartlarında yetiştirilebilen mandalina meyvesi ülkemizde en çok Fremont, Satsuma, Nova, Yerli mandalina, Minneola ve Klamentie türündedir. Ancak tüm dünyada yaygın olan ve ticari anlamda yetiştirilen mandalina türü, Satsuma’dır. Soğuğa karşı son derece dirençli olan Satsuma, yüksek lezzetli, aromatik ve suludur.

Mandalina Yetiştiriciliği

Son derece lezzetli ve C vitamini deposu olan mandalina hem arazide hem de saksıda yetiştirilebilir. Saksıda yetiştirilmek istenen mandalina ağacı için öncelikle doğrudan güneş ışığından yararlanılmamalıdır. Sadece dolaylı olarak güneş ışığı kullanılabilir. Sıcak ve soğuk havalarda bekletilmesi durumunda meyvenin kökü ve yaprağı zarar görebilir. Ayrıca sıcak aylarda saksı değişimi 2 yılda bir yapılması gereken mandalinanın düşük sıcaklıklarda yetişmediği unutulmamalıdır. Son olarak saksıda yetiştirilecek mandalinanın don olaylarında zarar gördüğü bilinir. Haliyle Türkiye’de en çok güney bölgelerinde yetiştirilir.

Mandalinaya sıcak aylarda bol su verilmelidir. Sulama dönemlerinde periyodik olarak işlem yapılmalı ve suyun toprağın tüm bölgelerine ulaşması sağlanmalıdır. Evde mandalina yetiştiriciliği yapmak isteyenler mandalina ağacını oda sıcaklığının 12 derece üzerinde bekletmelidir. Yaz aylarında meyve veren mandalina ağacı kış aylarında dinlenme sürecine girer.

Mandalina ağacının beslenmesi de önemli konulardan biridir. Yılda en az 1 defa olmak kaydıyla zirai ve tarım ilaçlarıyla beslenmesi gereken mandalina bu sayede daha güzel meyve verir. Ancak mandalina ağacının hava akımlarından kısa sürede etkilenmesi nedeniyle, bulunduğu bölgede aşırı soğuktan korunması gerekecektir.

Mandalina Ağacı Nasıl Sulanır?

Yaz aylarında mandalina ağacının suya olan ihtiyacı artar. Bu yüzden ağaca bol su verilmesi şarttır. Bitkiyi sularken daima aynı günde ve aynı miktarlarda su dökülmelidir.

Mandalina ağacının ilk dikim zamanı ilkbahar başlangıcıdır. Nisan ayına kadar dikim yapılabilen bu ağacın dikim işleminden önce fidandaki budama uygulamalarına başlanır. Fidanların rahatça tutması için budama sürecine dikkat edilmelidir. Genelde naylon torbalar içinde muhafaza edilen mandalina meyvesi, gölgeli ortamlarda kolaylıkla yetişir. Bu yüzden toprağa ekilmeden önce 15 gün kadar güneşte bekletilmesi önemlidir. Fidanın dikim aşamasında çok derine inmeden işlemler yapılır. Mandalinanın bakım aşaması ise şu şekilde sıralanır;

  • Budama
  • Sulama
  • Gübreleme
  • Hasat

Mandalina Besin Değerleri

100 gram mandalinanın içeriğinde aşağıdaki besin değerleri bulunmaktadır;

  • 53 Kcal enerji
  • 25,83 gram diyet lifi
  • 0,31 gram yağ
  • 13,34 gram karbonhidrat
  • Bol C vitamini
  • Az miktarda mineral
  • 10,7 gram karbonhidrat

Mandalinanın Faydaları

Mandalina içerdiği A ve C vitaminleri sayesinde bağışıklık sistemini güçlendirmektedir. Haliyle hastalıklara yakalanma riskini azaltan mandalina ayrıca damarların bağışıklığını da güçlendirdiği için bağırsak ve mide sağlığını korumaktadır. Mandalinanın diğer faydaları aşağıdaki gibi alt başlıklarla sıralanmaktadır.

Kansere Karşı Koruyucudur: Sinir sisteminde deformasyona uğrayan hücreleri yenileyen mandalina, birçok kanser türünden korunmak için tüketilebilir. Çünkü mandalina içerdiği fito-kimyasallar ile beraber vücutta anti-kanserojen görevi görmektedir.

Kan Şekerini Düzenler: İçeriği sayesinde kanı temizleyen mandalinanın diyabet ve yüksek tansiyon riskini azalttığı bilinir. Ayrıca içeriğindeki sağlıklı şeker ile beraber vücudun ihtiyaç duyduğu şeker ihtiyacını karşılar.

Tansiyonu Düzenler: Uzmanlar mandalinanın sodyum ve potasyum içermesinden dolayı yüksek tansiyonu engellediğini belirtmektedir. Ayrıca tansiyonu düzenlediği için sık sık tüketilmesi önerilir.

Cildi Besler: Serbest radikallerin cilde verdiği hasarı azaltabilen mandalina, kan dolaşımını da destekler. Bu sayede cildi besleyerek yaşlanma etkilerinin daha uzun vadeye yayılmasını sağlar.

Göz Sağlığına Yararlıdır: Daha sağlıklı bir göz yapısına sahip olmak için mandalina tüketimine önem verilmelidir. İçeriğinde bulunan A vitamini ve karotenoid sayesinde retinada oluşabilecek ‘sarı nokta’ hastalığına karşı mandalinanın faydalı olduğu unutulmamalıdır.

Zayıflama sürecinde yağ yakımını hızlandıran mandalina, kanı temizler. Kalp rahatsızlığı riskini azaltabilen bu meyve, organlardaki hücre sayısını artırır. Son olarak gebelik sürecinde bayanların ihtiyacı olan mineral ve vitaminlerin vücuda alınmasını sağlar.

Yorum Yap

Yorum bırakmak için tıkla