Sanat

Long Play Plak Nedir?

Son zamanlarda tekrardan gündeme gelen plaklar, bir önceki jenerasyonda yer alan gramofonlar ile karıştırılabilmektedir. Pikap ile gramofon daima karıştırılıyor. Bu karışıklığı gidermek açısından, farkları da belirteceğiz. Fakat öncelikle long play plak nedir, konusuna değineceğiz.

Plaklar çeşit olarak üçe ayrılır. Bu çeşitler: 33’lük plak, 45’lik plak ve 78’lik plak olmak üzere oluşmaktadır. 45’lik diye ifade ettiğimiz plak, bir dakika içerisinde 45 defa dönen bir tabla içinde çalınması gerektiğinden dolayı 45’liktir. Eğer 45’lik bir plağı, olması gerekenden daha hızlı dönen bir tabla içerisinde çalarsanız, sesler bozulur. Olması gerekenden yavaş çalmanız durumunda da yine ses bozulmalarına sebep olur. Dolayısıyla her plak, olması gereken ayardaki tabla içerisinde çalınmalı. 45’lik bir plak çalmak istiyorsanız, pikap olarak da 45’lik olanı seçmelisiniz.

Long play plak, 33’lük plak çeşididir. “Uzunçalar” ya da kısa şekliyle “lp” olarak ifade ettiğimiz ebata sahip plaklardır. Dolayısıyla en büyük ebada sahip olan plak da budur. Bu plakların içerisinde bütün bir albüm yer alabilir.

45’lik plaklarda ise her bir yüzünde, birer şarkı yer alır çoğunlukla. Toplam olarak 2 şarkı bulunur genellikle.

78’lik plaklar, da yine her bir yüzünde, birer şarkı bulunan, fakat bir özelliğiyle ön plana çıkan plaktır. 78’lik plakların ön planda olmasını sağlayan özellik, birçoğunuzun çokça rastladığı ifade olan “taş plak” olmasıdır. Bu adı almasının sebebi, diğer plaklara göre oldukça sert bir malzemeden yapılmış olmasıdır. Diğer 33’lük ve 45’likler esnek yapıya sahip plastik malzemeden yapılır. Fakat “taş plaklar” en eski olan plaklardandır. Sert olmasının yanı sıra hızlı dönmesinden kaynaklı, gürültülü şekilde çalar. 78’liklerin koleksiyonları da hayli kıymetlidir.

Taş Plaklar Neden Değerlidir?

Taş plaklar yani, 78’lik plaklar diğer plak çeşitlerine nispeten, hem malzeme hem de çalma şekli itibariyle farklılıklar gösterir. Sert bir malzemeden yapılan ve bu nedenle bu isimle anılan taş plaklar, çalışma yöntemiyle ve çıkardıkları kendine has sesleriyle de bir farklılık yaratırlar. 78’lik bir plak, 33’lük ve 45’lik olarak adlandırılan plaklara göre sert malzemeden yapılır. Farkları bu kadarla da kalmaz, dönüş hızı da diğer plaklardan kat be kat hızlıdır. Kendine has bir gürültüsü vardır, bu da plak tutkunlarını, bu plağa bağlayan bir diğer husustur.

Peki taş plak, yalnızca bu farklardan dolayı mı pahalıdır? Elbette değil. Taş plakların değerli olmasının sebebi, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra, bu plak için hammadde bulmakta güçlük çekildiği için, 1950’li yıllardan itibaren ortadan kalkmaya başlamıştır. Taş plakların üretimi bitince, bunların yerine artık teknolojinin de ilerlemesiyle birlikte, 33 ve 45 ebatlar olarak adlandırılan plastik plak çeşitleri yerleşmiştir. Eski olmasından dolayı bu plak, koleksiyon bağlamında büyük önem arz eder. Siz siz olun taş plak koleksiyonu yapma şansınız varsa bu şansı tepmeyin.

Pikap ile Gramofon Arasındaki Farklar Nelerdir?

Gramofonlar yalnızca 78’lik devir ayarında çevirme işlemi sağlarlar. Ayrıca bir devir ayarları bulunmaz. Dolayısıyla gramofonlar yalnızca taş plak çalma işlevindedir. Örneğin 80’li yıllarda basılan bir albüm, gramofon vasıtasıyla çalınamaz. Muhakkak eski bir taş plak olması gerekir gramofonlar için.

Bunun yanı sıra pikaplarda ise 33’lük ve 45’lik plaklar çalınabilir. Çoğunlukla pikapların ön planda olması ve önerilmesi de bundan dolayıdır. 78’lik taş plakları çalan pikaplar da bulunur. Eğer düşük bir bütçeniz varsa ve bu işlere merak sarmışsanız, pikap ile başlamanızda yarar var. Gramofonu daha ziyade, nostalji anlamında, dekor niyetiyle kullanmanız yerinde olacaktır. Ayrıca piyasada yer alan gramofonların türüne de dikkat etmeniz gerekiyor. Zira ucuz fiyatlı gramofonlar çoğunlukla Hint malı olmakla birlikte işlevsiz ve vasatlardır. Yalnızca dekor olsun diye kullanılabilir.

Plak çeşitlerini, taş plağın diğer plaklardan farkını detaylıca aktardık. Taş plak koleksiyonu neden değerlidir, pikap ile gramofon arasındaki farkları nasıl anlayabilirsiniz, yazımızdaki detaylardan kolaylıkla öğrenebilirsiniz.

Yorum Yap

Yorum bırakmak için tıkla