Genel Kültür

Kivi Nerede Yetişir?

Kivi meyvesi 1930’lu yıllardan itibaren Yeni Zelanda’da üretilmeye başlanmıştır. Bu tarihten sonra ise dünyanın pek çok bölgesinde kültürel anlamda tercih edilmiştir. Aromatik maddeler ve vitamin bakımından zengin olan kivi, bu özelliği ile beraber tüm dünyada en çok sevilen meyveler arasında yerini almıştır. Dünyadaki toplam üretimi de 1 milyon tonu geçmiştir. Türkiye’deki kivi yetiştiriciliği ve üretim çalışmalarının ise yaklaşık 20 ile 30 yıllık bir süreye yayıldığını söylemek mümkündür.

Türkiye’de Kivi Yetiştiriciliği

Hem üretimi hem de tüketimi konusunda aslında beklenenin üzerinde bir talebi ortaya çıkaran kivi bitkisi daha çok Doğu Karadeniz Bölgesinde yetiştirilmektedir. Aslıda Karadeniz sahilleri dışında da üretimi yapılmaktadır. Marmara Bölgesinde ciddi bir üretim bitkisi olan kivi, soğuk hava depolarının bulunduğu yerde teşviklerle desteklenmektedir. Akdeniz ve Ege bölgesinde de 500 metreye kadar olan yüksek vadi içlerinde kivi yetiştiriciliği yapılabilir. Ancak Akdeniz kuşağında yer alan bölgelerde kivinin üretim aşaması olumsuz yönde etkilenmekte ve sulama yapma zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Sonuç olarak ülkemizdeki meyve tüketim alışkanlıklarına bakıldığında yılda 50 bin tonun üzerinde kivi üretiminin yapıldığını söylemek doğru olacaktır.

Kivi Meyvesinin Bitkisel Özellikleri

Kivi bitkisinin gövdesi gevrek yapılıdır. Sarılıcı bir özelliğe de sahip olan kivi aynı zamanda dikimden sonra hereklere bağlanır. Bu sayede dik ve düzgün durması sağlanır. Hereğe bağlanmasının nedeni ise uygun bir gelişim sürecine ayak uydurması içindir. Kivi gövdesi ilerleyen yaşlarda odunsu bir yapıya ulaştığı için bazen üzerindeki yükü taşıyamayabilir.

Kivi bitkisinin kolları da destek sistemlerine bağlanır. 150 cm uzunluğa ulaşabilen kivi bitkisinin kolları iki adettir. Kivinin çubukları ise kollardan çıkar. Odunlaşmış bir görünüme sahip olan kivi bitkisinin bu süreci yaz ortasında başlar. Yaprak dökümünde odunsu hali sona erer. Uygun koşullar sağlandığı zaman 7 metreye kadar uzayabilirler.

Kivi Bitkisinin Meyve, Yaprak ve Kök Özellikleri

Kivi bitkisinin eni 4 ile 5 cm’ye kadar olabilir. Boyu 9 cm, ağırlığı ise 150 grama kadardır. Meyvenin şekli ovaldir. Dıştan iç kısma doğru kabuk, tüyler, meyve eti, dış meyve eti, yumurtalık izleri ve çekirdek evi oluşur. Yüzde 20 oranına da kuru maddeyi bünyesinde barındıran kivi, yüzde 80 oranında suyu içeriğinde bekletebilir. Bu sayede C vitamini bakımından oldukça zengindir.

Kivinin 100 gramında 400 mg’a kadar C vitamini bulunmaktadır. Bazı yabani kivi türlerinde 1100 mg’a kadar C vitamininin olduğu bilinir. Yetişkin bir bireyin günlük C vitaminini fazlasıyla karşılayabilen kivinin 100 gramında 66 kalori bulunmaktadır.

Kivinin yaprakları da oldukça dikkat çekmektedir. Bir kivi bitkisinde 3000 adete kadar yaprak yer alır. Yapraklar sürgün üzerindeki boğumların alt kısmından çıkmaktadır. Ortalama çapları ise 20 cm’dir. Kök kısmına bakıldığında saçak köklü bir bitki olan kivinin 40 cm’lik kısmı üst bölgede yer alır. Kivinin kök hacmi aslında topraktaki kısma göre daha fazladır. Bu durum kivinin su ihtiyacını büyük oranda karşılamaktadır. Ancak yetiştirme sürecinde toprağa yeteri kadar su verilmesi önemlidir.

Kivi Hangi Ortamda Yetişir?

Kivinin uygun ortamda yetişmesi bölgenin bazı özelliklere sahip olması gerekir. Doğal ortamda nem oranının yüzde 80 olması gerekir. Yetiştirme alanı yüksekliği ise en çok 300 metredir. Bu rakam 1400 metreye kadar yükselebilir. Yüksek bölgelerde yoğun sis olmasına rağmen yıllık 2000 saatten fazla kivi bitkisinin güneşlenme özelliği olduğu için sorunsuz bir şekilde yetiştirilebilir.

Kivi bitkisi genel olarak ülkelerin coğrafi konumlarına göre yetişmektedir. Türkiye’de Marmara ve Karadeniz bölgesi kivi üretimi için en uygun alanlardır. Ancak kivi üretiminde don olayları bu süreci ciddi oranda etkiler. Ayrıca yağış durumu da kivi yetiştiriciliğini etkilemektedir.

Geçirgen ve derin toprakları seven kivi, suyu fazla tutan topraklarda çok rahat bir şekilde yetişmektedir. Ancak bahçede yetiştirme yapacak olanların toprak yüzeyinden en az 90 cm aşağıda kivi ekimi yapması gerekir.

Yorum Yap

Yorum bırakmak için tıkla