İş & Para

Esnek Çalışma Nedir?

Herhangi bir iş yerinde çalışanların mesai saatlerine göre uygulanan modele, esnek çalışma denilmektedir. Esnek çalışma saatlerine göre işçi çalıştıran firmaların mesaiye başlangıç ve bitiş saatleri farklıdır. Bu yüzden esnek çalışma modeli son zamanlarda herkesin merak ettiği uygulamalar arasındadır. Genelde standart çalışma saatlerinin 1 saat gerisi ya da 1 saat ilerisi olacak şekilde uygulanır. Bu model aynı zamanda evden çalışan kişilerin de tercih ettiği bir seçenektir.

Günlük Çalışma Saatleri ve Özellikleri

Çalışma saatleri, oluşturulan programların farklı şekillerde düzenlenmesini sağlar. Öte yandan işgücü verimliliğini etkileyen faktörler arasında bulunur. İş organizasyonuna yönelik bir düzenleme olan çalışma saati aynı zamanda başarıya bağlı olarak değişebilir. Ayrıca işyerinde yükselme olanakları, iş güvenliği ve işletme politikasıyla yakından ilgilidir.

Günümüzde çok sayıda uygulanabilir çalışma saati programı bulunmaktadır. Tam gün, vardiyalı, yoğun, esnek ve kısmi olarak 5 alt başlıkta incelenen çalışma saatlerinin tanımları ise aşağıdaki gibidir.

Vardiyalı Çalışma: Yapılan işin 8 saatlik çalışmayla talebi karşılamaması halinde 24 saat içinde birden fazla döngü ile mesai saati oluşturulabilir. Genelde büyük yatırımlar için vardiya usulü çalışma tercih edilir. Ancak bireylerin sosyal yaşantıları, bu çalışma sisteminde olumsuz etkilenmekte ve moral – motivasyon üzerinde de etkili olduğu bilinmektedir.

Tam Gün Çalışma: 1 iş günü içinde uygulanan sistemdir. İleri teknoloji ile çalışılan firmaları nyanı sıra pek çok işletme tam gün çalışma prensibiyle hareket etmektedir.

Yoğun Çalışma: Gün içindeki çalışma saatlerinin artırıldığı bir süreçtir. Yani yoğun çalışmada günde 10 saat çalışılabilir ve bununla beraber 3 gün tatil yapılabilir. Çalışanların motivasyonunu artıran bu program fiziksel ve zihinsel yorgunluğa neden olabilir.

Kısmi Çalışma: Yarım gün ya da part-time çalışma olarak da bilinen kısmi çalışma gençler arasında yaygındır. İşgücü verimliliği yüksek olan kısmi çalışma bayanlar ve öğrencilerin tercih ettiği part-time işlerden oluşmaktadır.

Esnek Çalışma: Esnek çalışmada çalışma süresi ve zamanı, tamamen çalışana göre şekillendirilir. Yani bireyler kendi çalışma düzenini oluşturarak bir düzene bağlı olarak çalışmaktadır. Öte yandan esnek çalışmada zaman periyotlarına bağlı kalınmalıdır.

Esnek Çalışma Saatleri Nasıl Düzenlenir?

Esnek çalışma saatleri günlük, haftalık ya da aylık olarak düzenlenebilir. Günlük esnek çalışma saati 8 saatlik süreye uyumlu olarak hazırlanır. Yani sabah saat 8’de başlayan mesai akşam 17:00’da sonlandırılabilir. Alternatif olarak sabah 10 akşam 19 veya sabah 9 akşam 18 gibi saatler de uygulanabilir.

Aylık esnek çalışma saatlerinde yine aylık çalışma süresine uyum sağlanmalıdır. Haftalık esnek çalışma saatlerinde ise çalışma süresi belirlenen günlere yayılarak uygulanır.

Esnek Çalışma Saati Uygulamasının Faydaları

Esnek çalışma saati uygulamasının en önemli faydası, işgücü verimliliğinde artış sağlamasıdır. Ayrıca çalışanların performansının belirli dönemlerde değişiklik göstermesi halinde çalışma zamanlarının performansa göre uygulanmasını sağlar. Bu durum işgücü verimliliği ile beraber işletmelerin verimliliğini de artırmaktadır.

Uygun bir şekilde kullanıldığı zaman kalabalık şehirlerde trafik sorunlarının ortaya çıkmasını engelleyen esnek çalışma saati uygulaması ayrıca yüksek kapasite kullanımına olanak sağlar. O halde esnek çalışma saati uygulamasının faydaları aşağıdaki gibi sıralanmaya devam edecektir;

  • İmalat ve iş gücü maliyetleri düşürülebilir.
  • Yatırım geri dönüşü hızı olumlu etkilenir.
  • Çalışanlar ihtiyaç ve tercihleri yönünde esnek çalışmaya geçerek zamanı en güzel şekilde değerlendirebilir.
  • Motivasyonu artırır.
  • Devamsızlık ya da sık sık izin alma gibi problemleri ortadan kaldırır.

Esnek çalışma saati uygulamasının bazı sakıncaları da bulunmaktadır. İşletmelerin daha uzun süreli esnek çalışma saatini kullanması, giderleri artırabilir. Bu durum organizasyon değişikliğine neden olur. Üstelik personel yönetiminin işi de esnek çalışma saatleri aralığında zor bir hale gelebilir. Son olarak işletme içi birimler arasında belirli dönemlerde iletişim problemleri yaşanabilir. Bu yüzden genelde bireysel çalışmanın ağırlıklı olduğu işlerde esnek çalışma uygulamasına başvurulması daha sağlıklıdır.

Yorum Yap

Yorum bırakmak için tıkla