Genel Kültür

Erik Nerede Yetişir?

Erik meyvesi türüne göre farklı iklimlerde yetişebilir. Gülgiller familyasından olan erik, ülkemizde Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinin sıcak ve kurak bölgeleri hariç her yerde yetişmektedir. Ülkemizde en çok tanınan eriş türleri papaz eriği, tatlı üryani, mürdüm eriği ve can eriğidir. Avrupa’da yetişen erik, Ağustos ayında olgunlaşmaya başlar. Ayrıca farklı büyüklük ve türlerde karşımıza çıkan erik meyvesinin anavatanı Anadolu’dur. Yapılan araştırmalarda eriğin Hazar Denizi çevresi ve Kafkasya’dan tüm dünyaya yayıldığı belirtilmektedir. Tüm dünyadaki erik türlerinin sayısının da 2 binden fazla olduğu düşünülmektedir. 

Erik Meyvesinin İklim İstekleri 

Bu meyvenin iklim isteği birbirinden farklıdır. Örneğin can erikleri ılıman iklimi severken, Avrupa erikleri daha soğuk iklimlerde yetişmektedir. Japon erikleri ise genelde sıcak iklimde verimli bir şekilde yetişebilir. Kışın dinlenme dönemi yaşayan erik meyvesinin belirli bir üşüme süresi de bulunmaktadır. Japon erikleri 600 saat, can erikleri 500 saat ve Avrupa erikleri 1000 saat üşümeye ihtiyaç duyar. Don ve soğuğa karşı hassasiyet gösteren bu meyvenin kış ve ilkbahar donlarının yaşandığı bölgelerde yetiştirilmesi uygun değildir. 

Erik Meyvesinin Toprak İstekleri 

Toprak bakımından çok seçici olmayan erik meyvesinin kökleri saçaklıdır. Bu sayede toprakların az derin olan kısımlarına yerleşebilirler. Özellikle de can erikleri farklı toprak türlerine uyum sağlayabilir. Kuru, kireçli ya da fakir topraklarda yetişebilen erik, nemli topraklarda da yetiştirilebilir. Kireçli topraklara karşı dayanıklı olan normal eriğin yanı sıra Japon erikleri de sıcak, nemli ve humuslu toprakları sever. Avrupa erikleri ise ağır topraklarda yetişebilir. 

Erik Meyvesi Dikim Şekli ve Zamanı 

Erik meyvesinin dikim aşamasında bazı durumlara dikkat edilmelidir. Öncelikle ekonomik şartlara ve arazi büyüklüğüne göre bloklarda sıra sayısı belirlenen bu meyvenin 2 ana sıra şeklinde ekilmesi yeterlidir. Daha fazla ekim yapılacak ise 8 ana ağaç yine sırasıyla ekilebilir. Kış mevsimi fazla yağışlı olmayan bölgelerde fidanlarla dikilen erik, Aralık – Mart arasında toprağa ekilebilir. Ancak kış ayları yağışlı ve soğuk olan bölgelerde ilkbahara giriş yapıldıktan sonra ekim işlemlerine başlanabilir. 

Eriğin dikim aralığına da dikkat edilmelidir. Üçgen ya da kare dikim şekli uygun olan eriğin farklı meyveler ile yetiştirilmesi halinde dikdörtgen dikim yapılması önerilir. Erik bahçesi kurmak isteyenler araziyi 1 ya da 2 ay önceden sürmelidir. Drenaj sorunu yaşayanlar drenaj kanalı açıp tesviye yaptıktan sonra dikim yapabilir. Arazide ilk olarak dikim yerleri işaretlenir ve 60 cm’ye kadar çukurlar açılır. Bu çukurların derinliği ve genişliği 50 cm’den az olmamalıdır. Dikim işleminden önce fidanların uzamış kısımları ayrılır. Ayrıca fidanın yan dalları da gözleri üzerinden kesilir. Dikim sürecinde fidanın aşı noktasının, dikim tahtasından 3 parmak kadar yukarısında kalması da önemlidir. 

Eriğin Yıllık Bakım İşleri Nasıl Yapılır? 

Erik üretiminde bahçelerin ilkbaharda ve sonbaharda sürülmesi gerekir. İlkbaharda 2 defa, sonbaharda ise 1 defa sürülen toprağın bakımı fazla derinliğe inilmeden tamamlanmalıdır. 

Mayıs ayının ikinci haftasından sonra sonbahara kadar 10 ile 12 günde bir sulanan toprağın gübreleme aşaması da önemlidir. Kullanılacak gübre miktarı, toprak analizine göre seçilmelidir. Ayrıca ekolojik koşullar da göz önünde bulundurulmalıdır. Yıllık olarak 2 – 3 ton arasında yanmış çiftlik gübresi verilmesi, eriğin daha verimli bir şekilde yetişmesini sağlar. Eriğin budama şekline dikkat edilmelidir. İlk 3 sene içinde şekil budaması yapılabilir. Verime başlayan eriklerde ise ağaçlar her yıl budanabilir. 

Erik Türleri 

Erik türleri, yetiştiği alana göre şekillenmektedir. Aşağıda, erik türleriyle ilgili tüm detaylar paylaşılmıştır. 

Papaz Eriği: Kabuk rengi parlak koyu yeşil olan papaz eriği sulu ve tatlıdır. Ayrıca orta büyüklüktedir. 

Can Erikleri: Nisan ve Mayıs aylarında toplanan can erikleri oldukça lezzetli erik türlerindendir. Ülkemizde de sıkça tüketilir. 

Aynalı Erik: Sulu, kırmızı yanaklı ve sarı renkli erik türüdür. 

Japon Eriği: Halk arasında İtalyan eriği olarak adlandırılan Japon eriği genelde Haziran ile Eylül ayı arasında olgunlaşır. 

Santa Rosa Eriği: Koyu mor renkli bir erik türü olan Santa Rosa eriği sulu ve tatlıdır. 

Avrupa Eriği: Sofralık ve kurutmalık olarak tüketilen Avrupa eriğinin ağaç boyu 12 metreye kadar yükselebilir. 

Eriğin Faydaları 

Erik, günümüzün vazgeçilmez meyveleri arasındadır. Bol C vitamini içeren eriğin antioksidan özelliği bulunmaktadır. 100 gram erikte bulunan 45 kalori değeri, diyet yapanlar için oldukça güzel bir alternatiftir. Farklı gıdalar ile alındığında demir emilimini sağladığı için vücuda oldukça yararlıdır. 

Antioksidan bakımından etkili olan eriğin ilk faydası, serbest radikallere karşı hücreleri koruyabilmesidir. Ayrıca C vitamini içeriği sayesinde vücudun ihtiyacı olan mineralleri sağlar. Eriğin diğer faydaları şu şekilde sıralanmaktadır; 

  • Kalbi korur. 
  • Kilo vermeye yardımcıdır. 
  • Sindirim sistemini düzenler. 
  • Görmeyi geliştirir. 
  • Kemiklerin güçlenmesini sağlar. 
  • Zekanın gelişiminde rol oynar. 
  • Kan şekerini düzenler. 

Sıralanan bu faydalar, eriğin mevsiminde ve düzenli olarak tüketilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. 

Yorum Yap

Yorum bırakmak için tıkla