deneme yazısı örneği
deneme yazısı örneği
Eğitim Genel

Deneme Nasıl Yazılır?

Bir düşünce ve ya duygunun samimi bir dille anlatıldığı ve belirli yargılara varılmadığı yazılara deneme denir. Deneme yazmak her ne kadar kolay gibi görünse de aslında dikkat isteyen ve pek çok yazı türü ile karşılaştırılabilecek yazı türlerinden biridir. Deneme yazarken:

  • Herhangi bir konuda bilimsel anlamda ya da farklı şekillerde kanıtlamalar yapılmamalıdır.
  • Eleştiri yapmaktan uzak durulmalıdır.
  • Düşünceler ortaya koyulurken daha önce bu düşünceyi anlatmış olan fıkralar ya da alıntılar yapılmamalıdır.
  • Sert ve ya bilgilendirici bir üslup değil samimi ve paylaşımcı bir tarz kullanılmalıdır.
  •  Düz yazı şeklinde olmalıdır ve makaleler kadar uzun değil daha kısa olmalıdır.

Adım Adım Deneme Nasıl Yazılır?

1. Konu Seçimi

Deneme yazmak için atılması gereken ilk adım konu seçimidir. Hangi konuda yazacağınız tamamen size bağlıdır. İsterseniz tatilde gördüğünüz ve ya yaşadığınız bir olayı anlatabileceğiniz gibi gündemde olmayan ancak sizin dikkatinizi çeken olayları dahi yazabilirsiniz. Deneme konusu seçmek başlarda oldukça basit gibi görünebilir. Ancak konu seçiminde gerçekten anlatacağınız durumu doğru bir şekilde ve samimi olarak kendi gözlerinizdeki hali ile sunmanız gerekir.

Konu seçimi yaparken:

  • Bilimsel bir makaledeki konudan esinlenebilirsiniz. Ancak bu makaledeki gibi ispatlayıcı bir kullanamazsınız.
  • Fıkralardaki komik olaylardan biri başınıza gelebilir ancak bu fıkra ile olayı noktalayamazsınız.

Konu seçiminde kendi dünyanızca anlatabileceğiniz bir konu seçmeye dikkat etmelisiniz.

deneme nasıl yazılır
deneme nasıl yazılır

2. Anlatmak İstediklerini Sırala!

Denemelerde anlatılmak istenen çok güzel noktalar olabilir. Hatta hayata farklı yönlerden bakıldığında oldukça sıra dışı açıklamalar yapılabilir. Deneme yazacak olan kişinin denemesinde anlatmak istediği noktaları sıralaması deneme yazımı esnasında konuyu daha rahat şekillendirmesini sağlayacaktır. Örneğin eski bayramları anlatmak isteyen biri için;

  • Eski bayramlarda çocukluğunda kalan bir anı
  • Anı içerisinde eline aldığı harçlığın mutluluğu
  • Harçlığını nasıl harcadığı
  • Diğer çocuklarla olan sevincini sıra halinde işlemesi gerekir.

3. Odaklan

Deneme yazılarında bir odak noktası bulunur. Odak noktası çoğu zaman deneme yazısının ana fikrini ortaya çıkaran en önemli ayrıntıdır. Örneğin, deneme yazısında insanların giderek mekanikleşmesi ile ilgili bir giriş yapılmışsa buna dair örnekler verilebilir. Navigasyon cihazlarındaki yönlendirmeler, akıllı ev sistemleri ile ilgili görüşler eklenebilir. Odak nokta ise insanların artık mekanik cihazları kullandıkça mekanikleşen bir davranış sergilemeye daha yatkın olduklarına vurgu yapılabilir. Yazar tarafından odak noktası büyük bir hassasiyetle seçilmelidir.

4. Sonuç

Deneme yazısında odak noktasının hemen ardından yazar çalışmasını sonuca bağlamalıdır. Şikâyet ettiği bir durum varsa bunun nasıl telafi ettiğini söyleyerek ya da yaşadığı bir düş kırıklığı varsa bunu kendi dünyasında nasıl yorumladığını yazarak denemesini bitirmelidir. Denemelerde sonuç didaktik bir dille değil yine aynı samimiyet ve doğallık içerisinde sunulmalıdır.

deneme yazıları
deneme yazıları

Deneme Yazısı Örneği

‘’Eskiden insanlar bir başka gülümserdi. Eve gelen misafire gülen yüzler sanki ‘’Her zaman gelin, gelin ki evimiz şen olsun.’’ der gibiydi. Anneler çocuklarına gülümserken şefkat ve merhamet duygularını harmanlar ve bir koyununun kuzusuna baktığı gibi içten bakardı. Babalarda çok güzel gülümserdi. Evlatlarını mutlu etmek için yeni yeni masallar, hikayeler öğrenir ya da tahtadan da olsa oyuncaklar hazırlar ve çocuklarının o sevinci ile oyunlar üretirlerdir. Evlerde gülümsemek denince bu bir adet haline gelmişti. Hatta hiç unutmuyorum; bizim evde komşu kadınlarla bahsedilen konulardan biri de sıkıntın varken dahi bunu başkalarına belli etmeden gülümseyebilmekti. Sıkıntılar ve ya kavgalar her ailede oluyordu ama bu sıkıntılar için bütün gün somurtmak doğru değildi. Gülümsemek o derdi unutturmasa bile sanki insanlara ayrı bir güç veriyordu. O günden sonra bizler için gülümsemenin ne kadar farklı ve önemli bir nimet olduğunu anladım.

Aradan geçen yıllara baktığımda çocuklarımızın bizler gibi içten gülümsemeler görmediğini fark ettim. Anneler ellerindeki telefonların ardından oğlum- kızım hadi sende gül diyerek sahte bir benlikle gülümser olmuşlardı. Babalar çocukları gülsün diye para kazanıyor ama çocuklarının karşısında her zaman yorgunluktan bitmiş bir şekilde duruyorlardı. Ah ah sıkıntı zamanları hele çocuklar adeta bir eşyadan değersizmiş gibi yüzüne bakılmayan, azarlanan taraf olmuyor muydu? Eski gülüşlerime veda eder gibi üzülüyorum şimdilerde. Ama gülüşleri yaşatmak gerek diye de düşünmeden edemiyorum…’’

Yorum Yap

Yorum bırakmak için tıkla