Genel Kültür

Bezelye Nerede Yetişir?

Baklagiller familyasından olan bezelyenin anavatanı Batı Asya bölgesidir. Yeşil bir kabuğu olan bezelye tek yıllık bir bitkidir. Dünya’da ve ülkemize yetiştirilebilen bezelye ilk olarak Türkiye’de İzmir, Adana, Hatay, Balıkesir, Bursa, Ege Bölgesi, Marmara ve Akdeniz bölgesinde yetiştirilmektedir. Bezelyenin dünyada yetiştirildiği yerler ise şu şekildedir;

  • Rusya
  • Kanada
  • Çin
  • Hindistan

Bezelye ılıman, serin ve yağışlı bölgelerde yetişir. Ayrıca bezelyenin 3 farklı türü bulunmaktadır. Şeker bezelyeler, yuvarlak tohumlu bezelyeler ve köşeli bezelyeler olarak adlandırılan bu bitkiyle ilgili detaylı bilgileri yazımızın devamından takip edebilirsiniz.

Bezelye Çeşitleri

Şeker bezelyeler düz tohumlara sahiptir. Ayrıca küre şekilli de olabilir. Tüketimi sırasında taze yeşil kabuğu da yenilebilir. Yuvarlak tohumlu bezelyeler ise sarı veya yeşil renklidir. Genelde konserve üretiminde tercih edilir. Son olarak buruşuk yani köşeli bezelyeler, kuru bezelye olarak tüketilmektedir.

Bezelye Hakkında Genel Bilgiler

Karbonhidrat ve protein bakımından zengin olan bezelye en çok D, B ve A vitaminlerini içerir. Yeşil yapraklarıyla toprağa yayılan ve zemini örten bezelye aslında yüksek boylu tırmanıcı bir bitkidir. Kökleri farklı yapıda olan bu bitkinin ilk aşamada ana kazık kökleri yetişir. Daha sonra yanlara doğru diğer kökler yetişmeye başlar. Bol miktarda saçak köklerin de oluşum sürecinde meydana geldiği bezelyenin kök sisteminin neredeyse tamamı toprak yüzeyine yakındır. Haliyle aynı yerde yetişecek her bitki için ön bitki olma özelliğini taşır.

Bezelye Hangi Alanlarda Yetişir?

Bezelye serin iklim sebzesidir. Düşük sıcaklıklara dayanan bir sebze türü olmakla beraber havaların nemli olduğu yerlerde yetişmesi zordur. Haliyle kuru ve sıcak ortamları sevmez. Yetişme süresi boyunca sıcaklığın donma noktasının üzerinde olması gerekir. Ayrıca toprak sıcaklığının da 7 ile 8 derece olması halinde tohum ekimi uygun bir şekilde yapılabilir.

Bezelye tohumunun gelişme döneminde uzun süre güneş almaması gerekir. Bu durum meyvelerin normal büyüklüğe ulaşmasını engeller. Hızlıca olgunlaşan bir bezelye bitkisinin kalitesi düşük olduğu gibi verimsiz olacağı da unutulmamalıdır. Zaten yeteri kadar yetişemeyen ya da hızlı yetişen bezelye, mantar hastalıklarını beraberinde getirir.

Sıcaklık özelliklerinin yanı sıra toprak özelliklerine de dikkat edilmelidir. Yağışlı ve serin dönemde yetiştirilen bezelye için su tutma kapasitesi yüksek olan toprakların seçilmesi önerilir. Çünkü bezelye ağır topraklardan hoşlanmadığı gibi çimlenme döneminde çok rutubetli topraklarda da verimsiz bir dönem geçirir. İlkbaharda üretim yapılmak istendiğinde sonbahar döneminde 25 cm’ye kadar toprak iki kez sürülmeli ve havalandırılmalıdır. Daha sonra tırmıkla hazır hale getirilen toprağa ekim işlemleri yapılabilir. Elbette bu süreçte ekim aralıkları ve ekim şekli de önemlidir. Toprak tavanda iken yapılması gereken ekim işleminde derinlik 3 ile 5 cm arasında olmalıdır.

Bezelye Yetiştiriciliğinde Gübreleme ve Sulama

Bezelye yetiştirirken gübreleme süreci çok önemlidir. Öncelikle bezelyeler, kendinden önce yetiştirilen bitkiye verilen gübreleri kullanır. Ayrıca bezelyeye çiftlik gübresi verilmemelidir. Fosfor ve potasyum eksikliğine karşı hassas olan bezelye bitkisi bu yüzden ekim öncesinde gübrelenmelidir.

Sulama konusunda da üreticilerin dikkat etmesi gereken bazı noktalar vardır. Eğer sonbaharda yetiştiricilik yapılacak ise sulamaya ihtiyaç duyulmayabilir. Ancak ilkbahar aylarında yapılacak ekimler için belirli aralıklarla sulama yapılması şarttır.

Bezelye Besin Değerleri

Bezelyenin her 100 gramında aşağıdaki besin değerleri bulunmaktadır;

  • 81 Kcal enerji
  • 14.45 gr karbonhidrat
  • 0.49 gram yağ
  • 5.42 gram protein
  • 5.10 gram diyet lifi
  • B1, C ve K vitaminleri
  • Fosfor ve manganez

100 gram kuru bezelyenin besin öğeleri ise şu şekildedir;

  • 341 Kcal enerji
  • 60 gram karbonhidrat
  • 1 gram yağ
  • 25 gram protein
  • 26 gram diyet lifi
  • B9, B5, B1 vitaminleri
  • Demir minerali

Bezelyenin Faydaları Nelerdir?

Bezelyenin vücuda pek çok faydası bulunmaktadır. Bunlar;

  • Beyin hücrelerinin korur.
  • Cildin yenilenmesini sağlar.
  • Mide hastalıklarını engeller.
  • Saç sağlığını olumlu yönde etkiler.
  • Gebelik döneminde bayanları rahatlatır.
  • Metabolizmayı hızlandırır.

Mide dostu bir bitki olan bezelye bol miktarda lif içerdiği için şişkinlik hissini ortadan kaldırır. Ayrıca içeriğindeki alfa karoten maddesi sayesinde cilt güzelliğini destekler. Ciltteki yağlanmaları ortadan kaldıran bezelye cildin parlak ve arınmış görünümünü artırır.

Protein ve lif içeren bezelye, kan şekerini dengelemektedir. Çünkü şeker oranı az olan bezelyenin diyabetik beslenmede etkili olduğu bilinir. A ve K vitamini içeriği için beyin hücrelerini de koruyan bezelye metabolizmayı hızlandırırken daha güçlü kemik yapısını destekler.

Yorum Yap

Yorum bırakmak için tıkla