Sağlık

Antibakteriyel Sabunların Zararları

İnsanlar genelde antibakteriyel sabunların sağlıklı ve mikroplara karşı koruyucu olduklarını düşünürler. Aslında, ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) insanların ellerini yıkamak için sade sabun ve su kullanmalarını önerir.

Bunun nedeni sıvı antibakteriyel sabunların yüzde 75’i, kalıp sabunları ise yüzde 30’u triklosan adı verilen bir kimyasal bileşen içermektedir. Ayrıca; parabenler, tirklokarban, boyalar, bütoksietanol, bisfenol, tirklokarban ve klor gibi zararlı kimyasallar vardır.

Birçok uzman bu kimyasallarla üretilen sabunların düzenli kullanılması sağlık için zararlı olabileceğini savunuyorlar.

2016 yılı Eylül ayında Gıda ve İlaç İdaresi kimyasal madde içeren antibakteriyel sabunların üretimini yasaklamış ve sade sabunların üretimini teşvik etmiştir. Çünkü bazı antibakteriyel sabunların çeşitli enfeksiyon ve hastalık vakıalarına sebep olduğu görülmüştür.

Şimdi neden antibakteriyel sabun kullanmamamız gerektiğini açıklamalı görelim.

1. Endokrin Sistemini Bozma Eğilimindedir

Çeşitli çalışmalarda antibakteriyel sabunların çoğunda bulunan triklosan adlı kimyasal maddenin tiroid hormonlarını etkilediği tespit edilmiştir.

Bunun nedeni; triklosan, tiroid bezi tarafından salgılanan hormonlara benzediğinden tiroid hormonlarının anormal çalışmasına neden olur.

2006 yılında yapılan bir çalışmada triklosan kimyasal maddesine düşük seviyede mağruz kalanlarda gen bozukluğu olduğu ve gelişme hızının bundan etkilendiği görülmüştür.

Yine 2009 yılında Toksikolojik Bilimlerinde yayınlanan bir başka çalışmada ise triklosan kimyasal maddesi androjen bağımlı doku ağırlıkları değiştirmese de tiroid hormonlarının konsantrasyonlarını etkilediği tespit edilmiştir.

2. Hormonal Dengesizliklere Yol Açabilir

Antibakteriyel sabunlardaki zararlı kimyasalların insan ve hayvan hücrelerinde hormonal bozukluklar meydana getirdiği görülmüştür. Örneğin triklosan kimyasal maddesine mağruz kalan bir vücutta testosteron hormonunun etkilenmesi nedeniyle prostatın daha da büyümesine yol açtığı görülmüştür.

2007 yılında insan hücrelerinde yapılan deneylerde triklokarban testosteron hormonuna etki ettiği ve böylece gen bozuklukları ortaya çıktığı, hayvan hücreleri üzerinde yapılan deneylerde ise triklokarban kimyasal maddesi testosterona bağlı olarak aşırı prostat büyümesine yol açtığı deneyimlenmiştir.

3.Yeni Bakterilere Karşı Etkili Değildir

Antibakteriyel ürünlerin kullanılmasındaki esas amaç kişinin temas ettiği mikropları ve bakterileri öldürmesidir.

Ama bunu yaparken de, vücudun doğal olarak yeni bakterilere karşı direncini artırması gerekir. Antibakteriyel sabunlar ise tam tersi üretildiği bakteri ve mikroplar haricinde diğer bakteri ve mikroplara karşı etkili olmayıp bilakis yeni mikrop ve bakterilerin güçlenmesini ve antibiyotiğe karşı dirençli hale gelmelerini sağlamaktadır.

Antibakteriyel sabunlar ve temizleyiciler vücudunuzdaki yararlı bakterilerinde ölmesine neden olabilir. Böyle bir durumda ise zararlı bakterilerin çoğalmasına ve direnç kazanmalarına neden olur.

4. Cilt Kuruluğuna Neden Olur

Antibakteriyel sabunlardan kaçınmanızın bir diğer önemli sebebi de cilt kuruluğuna neden olmasıdır. Özellikle ellerini yıkamak için, antibakteriyel sabun kullanmaktan kaçınmak için başka bir nedeni, kuru cilt. Aslında, zaten kuru cilde sahip insanlar gibi uzak sabunlar uzak durmalısınız.

Anti bakteriyel sabunda bulanan triklosan kimyasal maddesi cildin nemlenmesini sağlayan yağ tabakasını aşındırır. Böylelikle kuru cilt, hafif kaşıntı, kızarıklık, tahriş, ve pullanma meydana gelebilir.

Antibakteriyel sabunların yerine aloe vera veya hindistan cevizi yağı gibi doğal bileşenler içeren yumuşak sabun kullanın.

Herhangi bir sabun ile ellerinizi yıkadıktan sonra, nemlendirici krem v.b. uygulamayı unutmayın.

5. Alerjilere Karşı Eğiliminizi Artırır

Özellikle çocukların mikroplardan ve bakterilerden korunmasını istiyorsanız antibakteriyel sabun kullanırken bir daha düşünün. Triklosan adlı kimyasal madde çocukların çok daha çabuk alerji olmalarına neden oluyor.

Antibakteriyel sabun kullanımı çocuklarda bağışıklık sistemini etkiler ve çok çabuk nezle olmalarına neden olur.

2013 yılında yapılan bir araştırmada triklosan maddesine mağruz kalan çocuklarda fıstık alerjisi prevalansının arttığı tespit edilmiştir.

6. Bebeğin Anne Karnında Gelişimini Etkiler

Triklosan doğum kusurlarına yol açar. Anne karnında ve doğumdan sonra bebekte gelişimsel sorunlara neden olur.

Klinik Endokrinoloji ve Metabolizma Dergisi’nde yayımlanan bir çalışmada; triklosan önemli ölçüde anne karnındaki bebeğin gelişimini yavaşlattığı belirtilmiştir.

Bu çalışmada, araştırmacılar sezeryen ile komplikasyonsuz gebeliği takiben insan plasentasının alınarak embriyonik kök hücrelerde triklosan maddesinin etkileri gözlemlenmeye çalışılmıştır.  Sonuç olarak fetusun düzgün gelişimi için önemli olan kortizonun kortizola dönüştürmede vücudun yeteneğinin azaldığı görülmüştür.

7. Kilo Almanıza Neden Olur

İster inanın, ister inanmayın ama kilo almanızın arkasındaki sebeplerden biri de antibakteriyel sabunlardır.

Kilo alımına neden olan triklosan, bir antibakteriyel casustur. Bu kimyasal; genellikle hayvanların ağırlıklarının artırılması için çiftçiler tarafından kullanıldığı bilinmektedir.

8. Çevreye Zarar Verir

Zararlı kimyasallarla yüklü antibakteriyel sabunların aşırı tüketimi çevreye ciddi zararlar vermektedir.

Bu sabunların kanalizasyonlara karıştığı, oradan da su arıtma sistemine geçtiği bilinmektedir.

Antibakteriyel sabun atıklarının sadece tüketildiği bölgede değil, kanalizasyonların akıtıldığı derelerde de izlerine rastlanılmıştır. Bu nedenle sadece bizim için zararlı olmakla kalmayın aynı zamanda çevremize de büyük zararların dokunduğu bir gerçektir.

Bu kimyasalların aynı zamanda deniz yaşamında da etkileri görülmektedir.

2009 yılında sahil kentlerinin birinde yapılan araştırmada kıyıya yakın yerlerde bulunan yunusların kanlarında bu kimyasal maddelere rastlanılmıştır.