Genel Kültür

Adaçayı Nerede Yetişir?

Adaçayı, Ballıbabagiller familyasındandır. Akdeniz bölgesinde rahatlıkla yetişen adaçayı ıtırlı bitki türleri arasındadır. 75 cm’ye kadar boy alabilen adaçayının çiçekleri yaz aylarında açar. Yeşil ve gri yaprakları olan bu bitkini çiçekleri ayrıca pembe veya beyaz renklidir.

Adaçayı Hakkında Bilgiler

Tarih boyunca şifalı bitkiler arasında yer alan adaçayının dünya çapında 5 binden fazla farklı türü olduğu bilinir. Akdeniz ve Orta Doğu bölgelerinde yetişen bu bitkinin Türkiye’de de rahatlıkla yetiştirildiği unutulmamalıdır. Adaçayı ilaç sektöründe de yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Genelde çay şeklinde tüketilen bu bitki kurutularak tütsü halinde de tercih edilir.

Hafızayı güçlendirici etkisi olan adaçayının Salvia Lavandulifolia türü, Güney Fransa ve İspanya’da yetişmektedir. Renkli çiçeklere sahip olan adaçayı, Orta Çağ’da yaşayan insanlar tarafından şans simgesi olarak kabul edilmiştir. Tatlı ve yumuşak bir tada sahip olan ada çayı, sindirim sorunları başta olmak üzere ishal, ağrı ve soğuk algınlığı gibi problemler için tüketilebilir.

Adaçayı ile ilgili yapılan araştırmalarda sıcak basması ve sinirlilik halini engellediği saptanmıştır. Ayrıca bol miktarda antioksidan içermesi nedeniyle beyin sağlığı sorunlarına karşı koruyucu olduğu kabul edilir.

Adaçayı İçeriği

Birçok hastalıktan korunmak için tüketilen adaçayının içeriğinde A, B6, B3, B9, K ve E vitaminleri bulunmaktadır. Ayrıca manganez, demir, çinko, potasyum ve kalsiyum gibi mineraller bakımından da zengindir. Lif, yağ, kalori ve protein de içeren adaçayında az miktarda kafeik, polifenol ve ellagik asit gibi doğal kimyasallar da yer alır.

Akdeniz ikliminde yaşayan insanlar arasında doğal ilaç olarak adlandırılan adaçayı aşağıdaki sorunların tedavisinde tercih edilmektedir;

  • Ruhsal sorunlar
  • Yara izleri
  • Solunum yolu rahatsızlıkları
  • Cilt çatlakları
  • Diş sorunları
  • Ağız yaraları
  • Göz enfeksiyonları

Adaçayı Toprak ve İklim İstekleri

Adaçayının bilinen en önemli iklim özelliği, sıcaklığı sevmesidir. Rüzgarlardan korunan bölgelerde üretimi yapılan bu bitki kış soğuklarında da ılıman bir alan oluşturularak yetiştirilebilir. Genç gelişme sürecinde yüksek oranda rutubete ihtiyaç duyan adaçayının büyüme sürecinde kuraklığa dayanıklı olduğu bilinir. Kurak topraklarda verimli bir şekilde yetişen adaçayı ayrıca kumlu ve tınlı toprakları sever.

Zengin topraklarda kolayca yetişen bu bitki, ahır gübresiyle gübrelenmelidir. Adaçayıyla ilgili yapılan araştırmalarda verimli sonuçlara ulaşılabilmesi için azotlu gübrenin kullanılması gerektiği aktarılmaktadır.

Adaçayı Ekim ve Bakım Süreci

Adaçayının ekimi doğrudan tarlaya yapılmaktadır. Alternatif olarak yastıklara da yapılabilir. 1 dekarlık bir alana ekilebilecek adaçayı miktarı 200 gramdır. Gelişim süreci hızlı olan bitkinin bir dekarlık alanı için 10 metrekarelik fideler dikilebilir. Ancak ekim aşamasında toprağın yeteri kadar rutubetli olması önemlidir. Tohumla ekim yapılma zamanı Ekim ve Mart arasındadır. Fide dikimi yapılacak ise Mart ayında ya da Nisan başında işlemler tamamlanır.

Adaçayı ekimiyle beraber bakım süreci de önemlidir. Bitkiler belirli bir miktarda büyüdükten sonra makine ile çapalanır. 1. yıl sonunda yeniden çapa uygulamasına başvurulur. Bu konuda dikkat edilmesi gereken şey, çapa sayısının ekolojik koşullara göre değiştiğidir. Yabancı otların gelişme durumuna göre 2 ya da 3 kez makine ile de çapa yapılabilir. Yabancı otlardan temizlenen alanlarda el çapası kullanılmadan adaçayının yetişmesi beklenebilir.

Adaçayı Kurutma Aşaması

Adaçayının kurutma işlemleri gölgeli alanlarda yapılır. Adaçayları masalar üzerine bırakılır ya da kuru topraklara yayılabilir. Suni kurutma yapacak olanlar, alanın en çok 35 derece sıcaklığa sahip olması gerektiğini bilmelidir.

Adaçayından 1. yılda ortalama 800 kg verim alınabilir. İkinci yılda bu rakam 2000 kg’a, 3. yılda ise 2.300 kg’a kadar çıkabilir.

Adaçayının Faydaları Nelerdir?

Adaçayı ilk olarak terlemeyi durdurucu etkisiyle tanınmaktadır. Özellikle de tüberküloz hastalarının sıkça yaşadığı gece terlemelerinin önlenmesinde etkilidir. Bunun yanı sıra adaçayının faydaları aşağıda alt başlıklarla paylaşılmıştır.

Sindirim Sistemi: Bağırsak hareketlerini yatıştırabilen adaçayı, hazımsızlık belirtilerini azaltabilir. Bu sayede bağırsak ve mide spazmlarını önler. Haliyle sindirim sistemine oldukça faydalıdır.

Diyabet ve Kötü Kolesterol: Uzun süreli adaçayı tüketimi kötü kolesterolü engelleyebilir. Ancak adaçayının günde en çok 2 kez tüketilmesi önerilir. Bitkinin yapraklarında bulunan kimyasallar ayrıca karaciğerdeki glikoz salınımını da düzenler.

Kanser: Kanser tedavisinde uygulanan kemoterapi sonucunda ortaya çıkan ağrıları azaltabilen adaçayı, akciğer kanserine yakalanma oranını yüzde 50 oranında düşürebilir.

Alzheimer: Adaçayının içeriğindeki maddeler sayesinde beyin fonksiyonlarını düzenlediği bilinir. Haliyle Alzheimer’ın belirtilerinin azaltılmasında etkilidir.

Depresyon: Sakinleştirici bir özelliğe sahip olan adaçayı, kaygı gidericidir. Bu sayede stres ve depresyon ile mücadelede tüketilebilir.

Cilt Sağlığı: Günümüzde adaçayı içerikli olan pek çok krem akne, egzama ve sedef hastalığı gibi sorunlar için kullanılabilir. Cilt kızarıklığını önleyen adaçayı içerikli kremler, yaşlanma belirtilerini de azaltabilir.

Adaçayının diğer faydaları;

  • İltihap gidericidir.
  • Diş eti kanamasına iyi gelir.
  • Kaslardaki gerginliği azaltır.
  • Kemik sağlığını geliştirir.
  • Ağız sağlığını korur.
  • Boğaz enfeksiyonlarının iyileşmesini sağlar.

Yorum Yap

Yorum bırakmak için tıkla