Vergi Terkini Nasıl Yapılır?

Burak Sözer
Vergi Terkini Nasıl Yapılır?

Kamu hizmetlerinin doğru bir şekilde ilerleyebilmesi için devlet kurum ve kuruluşlardan vergi almaktadır. Kamunun en önemli gelir kaynağı olan vergilerin alınabilmesi için taraflar arasında vergi alacağı ilişkisinin sağlanması gerekmektedir. 

Vergi alacağı ilişkisi yükümlü ve sorumlu arasında kurulmaktadır. Vergi idaresinin asıl taraf olduğu bu durum kamusal borç ilişkisi olarak da bilinmektedir. Kamusal borç ilişkisi bir para edimi anlamına gelmektedir. Kamusal borç ilişkisi diğer durumlarda farklı olarak kamusal bir nitelik taşımaktadır. Diğer borç durumları özel borç ilişkileri alanına girmektedir. 

Vergiyi doğuran olay, vergi tarihi, vergi tebliği, vergi tahakkuku ve verginin ödenmesi, vergi alacağı ilişkisini oluşturan beş aşamanın her birisidir. 

Vergi terkini '' kayıt silme '' anlamına gelmektedir. Vergi terkini, tahakkuk edilmiş bir verginin tahakkuk sürecinin iptal edilmesi veya tahsil edilmiş olan bir verginin yükümlüye iadesi ile vergi alacağının tamamen silinmesi aşamalarından oluşur.

Vergi hukuku kapsamına yer alan vergi terkini olumsuz şartların meydana gelmesinden dolayı mükelleflerin vergi borçlarının silinmesi demektir. 

Terkin sürecinde, vergi idaresi vergi aslının tahsilinden vazgeçer. Bununla birlikte kayıtlara ilişkin alacaklar silinir. Cezai durumların da ortadan kaldırılması ile birlikte vergi terkini gerçekleşmiş olur. 

Vergi terkini işlemlerinde önemli olan nokta ise hukuki sonuç yaratma durumudur. Vergi işlemi henüz bir sonuç meydana getirmiyorsa bu durum idari işlem olarak nitelendirilmez. İdari işlemler kesin sonuç yaratıcı ve yürütülebilir olmalıdır. Bu duruma göre vergi idaresi tek yanlı olarak aldığı idari işlem kararı ile mükellefin veya vergi borçlusunun borçlarını terkin kuralı ile tamamen ortadan kaldırabilmektedir. 

İdari işlemler tek yanlı işlemler olabilmektedir. Vergi terkininin olabilmesi için yükümlü vergi idaresine başvuruda bulunmalıdır. Fakat idari işlem özelliği sayesinde terkinin tek taraflı olma özelliği bu durumdan etkilenmez. 

Vergi terkini için çeşitli nedenler bulunmaktadır. Zararlı doğal afetler ve tahsil imkansızlığı yüzünden vergi ödeyemeyen yükümlüler vergi terkinindan faydalanabilir. Vergi terkinin olabilmesi için vergi idaresinin düzeltme yapması gerekmektedir. Doğal afetlerden dolayı vergi terkini ile birlikte, arazi vergisi borçları ve diğer vergi borçları üzerinde de terkin uygulanabilmektedir.