Üretim Maliyetinin Unsurları

Gönül Uzal
Üretim Maliyetinin Unsurları

Üretim maliyeti, bir ürün veya hizmeti müşteriye ulaştırana kadar katlanılan tüm masraflardır. Karı maksimize etmenin yollarından biri de gerçek üretim maliyetinin iyi bilinmesi, maliyet kalemlerinin iyi görülmesi kısacası iyi bir maliyet yönetimidir. İyi bir maliyet analizi ve yönetimi işletmenin üretim kayıplarını azaltır, gereksiz maliyet kalemlerini yok eder ve pazar payını arttırır. Harcamalar gereksiz yerlere değil, ürün kalitesine katkı sağlayacak kalemlere gideceği için dolaylı olarak müşteri memnuniyeti sürekli kılınmış olur. Pekiyi işletmenin kapasitesi, faaliyetlerinin düzenlenmesi ve geleceğe dair kararlarını almasını sağlayan üretim maliyetinin unsurları nelerdir?

Maliyetler genel anlamda sabit ve değişken olmak üzere iki türlüdür. Sabit maliyetler satış miktarına bağlı olmayan ve ne olursa olsun kaçınılamayan maliyetlerdir. Değişken maliyetler ise üretim ve satış miktarı ile değişen maliyetlerdir. Üretimle ilgili olan maliyetler ise direkt ve endirekt maliyetlerdir. Direkt yani dolaysız maliyetlerin hangi faaliyet için harcandığı nettir. Bu maliyetler üretilen ürüne doğrudan katılan elemanların maliyetidir. Endirekt maliyet ise üretimin gerçekleştirilmesi için zorunlu olmayan ancak varlığı ile üretimi kolaylaştıran etkenlerin maliyetleridir. Aydınlanma, ısınma vb.

Bu maliyetleri iyi analiz edebilmek için kendilerini etkileyen unsurların iyi anlaşılması gerekir. Üretim ve yönetim fonksiyonlarını doğrudan etkileyen maliyet unsurları şu şekildedir.

  • İşgücü: İşgücü bir işletmenin en önemli unsurlarındandır. İşgücü devrinin çok olması vasıflı eleman yetişmesine olanak vermeyeceğinden verimin sürdürülebilirliğine zarar verecektir. Bu da maliyeti yükseltecektir.
  • Hammadde ve malzeme: Tedarik zincirinde meydana gelen gecikmeler ve aksaklıklar hammadde veya malzemenin zamanında üretime girmesini engelleyeceğinden maliyetleri arttracaktır. Stok üretim yapmak da maliyeti arttırır.
  • Makine ve teçhizat: Üretime uygun olmayan makine ve teçhizat üretimi yavaşlatacağından yahut üretimin kalitesini bozacağından maliyetlere olumsuz etki yapar. Modern makine ve teçhizatın seçilmesi ve kullanılması gerekir.
  • İş alanlarının düzeni: Üretim alanının işi aksatmayacak şekilde, düzenli tertipli ve yerli yerinde olmasında fayda vardır. Aksi takdirde gecikmeler, üretim hataları, işçiden kaynaklı sorunlar maliyete olumsuz yansıyacaktır.
  • Enerji: Üretimde enerji önemli bir maliyet unsurudur. Elektrik gibi bir enerjinin maliyetlere etkisi büyüktür.
  • Yönetim ve organizasyon: Yönetim ve organizasyon bir işletmenin beynidir. Üretimi doğru yönetemeyen bir yönetim anlayışı işletmeye en büyük zararı verir. Dolayısıyla yönetim fonksiyonlarının iyi düzenlenmiş olması maliyetleri azaltacaktır.