Stresin Vücuda Etkileri Nelerdir?

Solmaz Özlem Köse Stresin Vücuda Etkileri Nelerdir?

Beklenmedik bir olay karşısında korkuya ya da heyecana dayalı olarak yaşanan stres, kişinin kendisini korumasında en büyük etken olmasının yanında ayrıca sağlıklıdır. Geçici stres durumlarında, kişilerin fiziksel ve zihinsel olarak verdikleri tepkilerin bir sonucu olarak vücuttaki hormonlar serbest kalarak kalp ve solunumda artışa neden olur ve beyin daha fazla oksijen sağlayarak çözümün ortaya konmasında katkı sağlar. Bu nedenle kısa vadede yaşanan stres zor durumlarla başa çıkmak açısından oldukça yardımcıdır.

Ancak kimileri için sürekli bir yerlere yetişmek ya da yetiştirilmek üzere programlanmış yoğun bir tempoya dayalı yaşamda stres kaçınılmaz bir sonuçtur. Devamlı stres altında olanlarda kalıcı olabilecek zararlar söz konusudur.

Solunuma ve Dolaşım Sistemine Etkisi: Stres esnasında oksijen ve kan basıncı hızlı bir şekilde artış gösterir. Eğer astım ya da akciğer rahatsızlığından kaynaklanan solunum ile ilgili bir problem varsa yaşanan stres nefes alımını zorlaştırır.

Bunun yanında kalbin daha hızlı pompalaması ancak yine stres hormonlarının kan damarlarını daraltması ile birlikte kan basıncının artması kalbin daha fazla efor sarf etmesine yol açar. Sürekli yaşanan stres durumunda vücudun bu tepkisi hipertansiyon riskini artırırken kalp ile ilgili problemlerin, felç ya da kalp krizinin  yaşanmasına neden olabilir. Özellikle erkeklerde yaşanan bu durum, kadınlarda östrojen hormonlarının strese bağlı kalp hastalıklarına karşı koruyucu olması bakımından riski azaltmıştır.

Sindirim Sistemine Etkisi: Stresle birlikte salgılanan hormonlar midede bulantı, kusma gibi rahatsızlıkların yanında reflüyü tetiklerken karaciğerin enerji artışı sağlamak için ekstra olarak kan şekeri üretmesine yol açar. Sürekli olarak yaşanan bir stres söz konusu olduğunda kullanılmayan kan şekerinin vücut tarafından emilmesi sonucunda tip 2 olarak bilinen diyabet türünün oluşma riski mevcuttur. Ayrıca strese bağlı olarak ishal ya da kabızlık problemleri sıklıkla kişilerin yaşadığı problemler arasındadır.

Ruh Sağlığına Etkisi: Kronikleşmiş stres kişide sinirliliğe, anksiyete bozukluğuna ve depresyona neden olur. Tüm bu yaşanan rahatsızlıklara bağlı olarak kişinin sürekli baş ağrısı ya da uykusuzluk yaşaması söz konusudur. Ayrıca kişilerin sosyal ortamlarda kendilerini geri çekmelerine neden olan kronik stresin en ağır etkilerinden biri depresyondan farklı olarak yeme isteğinden çok kişileri alkol ve uyuşturucu tüketime yöneltmesidir.

Kas Sistemine Etkisi: Strese bağlı olarak sürekli gerilen kaslar zaman içerisinde vücutta, baş, sırt ve omuz ağrıları başta olmak üzere çeşitli ağrılara sebep olabilir. Özellikle kişilerin egzersiz yerine ağrı kesicilerde çözüm araması sağlığı olumsuz etkilemesi bakımından önemli bir unsurdur.

Cinsellik ve Üreme Sistemine Etkisi: Stres kişilerde cinsel isteği azaltması bakımından da olumsuz bir etkiye sahiptir. Bunun yanında kadınlarda regl dönemlerini düzensizleştirirken erkeklerde de sperm üretimini azaltabilir.

Bağışıklık Sistemine Etkisi: Kronik stres, kortizol hormonuna bağlı olarak kişilerin bağışıklık sistemini güçsüzleştirerek enfeksiyon riskini artırır. Özellikle viral hastalıklara karşı vücudu güçsüz kılarken yaraların iyileştirme süresinin de uzamasında etki edebilir.