Şirket Bütçesi Nasıl Hazırlanır?

Merve Çalışlar Şirket Bütçesi Nasıl Hazırlanır?

Bütçe yönetimi, şirketler için oldukça önemli bir süreçtir. Bütçenin doğru şekilde hazırlanması, hazırlanan bütçenin doğru şekilde uygulanması ve çıkan sonuçlara göre etkin bir değerlendirme yapıp gerekli önlemlerin alınması şirketin elde ettiği kar için oldukça önemlidir. Doğru şekilde hazırlanan bütçe, şirketin gelir ve giderlerini kontrol etmesine yarar. Bütçe nasıl hazırlanır ve dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?

Şirket bütçesi hazırlanırken ilk dikkat edilmesi gereken şirketin bütçesini oluşturan tüm kalemlerin ayrıntılı olarak incelenmesidir. Bu aşamada herhangi bir kalemin gözardı edilmesi bütçenin doğru şekilde hazırlanmasını engeller. Olası tüm gelir ve gider kalemleri teker teker belirlenmeli ve bu kalemlerin karşılarına da en yakın olası değerler yazılmalıdır. Bu değerler belirlenirken geçmiş veriler referans olarak kullanılır. Bunun dışında toplanmış olan tüm ayrıntılı bilgiler kullanılır ve bütçeyi etkileyebilecek her kalem gözönüne alınır.

Şirket bütçesinin temel bileşenleri her birimin kendi oluşturduğu bütçelerden oluşur. Bunlar; satış bütçesi, üretim bütçesi, satışların maliyeti bütçesi, nakit bütçesi, direkt ilk madde ve malzeme bütçesi ve direkt işçilik bütçesidir. Bütçeler kısa zamanlı ya da uzun zamanlı olabilir. Uzun zamanlı bütçeler hazırlanmış olan kısa zamanlı bütçelerden oluşur. Bütçe hazırlamanın çeşitli basamakları vardır. İlk önce bütçe için genel varsayımlarda bulunulur ve ön planlama yapılır. Bu varsayımlarda bulunmak için yöneticilerin alanlarında bilgi ve deneyim sahibi olmaları ve gerçeğe en yakın varsayımlarda bulunmaları gerekir.

Piyasa, ekonomi, iç ve dış çevre hakkında çeşitli öngörülere sahip olmak da bütçe hazırlamanın ikinci basamağıdır. Daha sonra ayrıntılı bütçe taslakları hazırlanır. Bu taslaklar bütçe hazırlanması konusunda fikir yürütebilecek (departman müdürleri gibi) herkesle paylaşılır ve taslaklar üzerinde tartışmalar yürütülür. Bu tartışmaların sonucunda bir uzlaşmaya varılır. Daha sonra taslak gözden geçirilir ve onaya sunulur.

Bütçeye onay verecek olan birimler de onay verdikten sonra bütçe hazırlanmış olur. Bundan sonraki basamak bütçe kalemlerinin hazırlandığı gibi gerçekleşmesini sağlamaya çalışmaktır. Bunun için de her birimin ve tüm çalışanların koordine içinde çalışması ve yaptıkları ile hazırlanmış olan bütçeye ellerinden geldiği kadar sadık kalmaları gerekir. Çünkü gerçekleşenin hazırlanmış olan bütçedeki gibi gerçekleşmesi işletmeler açısından oldukça önemlidir. Böylelikle işletmeler gelir ve gider kontrollerini daha iyi yapabilirler. Bu da onların geleceği görme ve buna göre statejiler geliştirmeleri sağlar.