Mobbing Davası Nasıl Açılır?

Burak Sözer
Mobbing Davası Nasıl Açılır?

İş hayatında birçok defa adı geçen mobbing kavramı, dikkatli bir şekilde ele alınması gereken bir konudur. Mobbing, bir veya daha fazla kişinin herhangi bir çalışana ahlaksal etiğe aykırı yöntemler kullanarak düşmanca bir şekilde düzenli olarak yaptığı psikolojik bir baskı türüdür.

Mobbing kavramı iş hayatında ilk kez Dr. Heinz Leymann tarafından 1980 yılında kullanılmıştır. Bu tanım iş hayatındaki baskı, şiddet ve yıldırma hareketlerini kapsamaktadır. Leymann'a göre mobbing uygulayan yöneticiler veya personeller nevrotik kişilik bozukluğuna sahip, iktidar açlığı olan ve aşırı kontrolcü kişilerdir. 

Mobbing olayı şu durumlarda ortaya çıkabilmektedir;

  • Mesleki yeterliliğin sorgulanması gibi durumlarda, 
  • Kişiye güvenilmediğinin belli edildiği zamanlarda,
  • Bilerek, belirlenen süreler içerisinde bitirilemeyecek işlerin çalışana verilmesi durumlarında,
  • Çalışandan bilgi saklanması ve çalışanın görmezden gelmesi durumlarında,
  • Çalışan yetkilerinin azaltılmasında,

Bu gibi tutum ve davranışlarda çalışan kişiye mobbing uygulanmış olur. Bununla birlikte çalışananın en ufak hataları dahi büyük bir hataymış gibi gösterilebilir ve çeşitli utandırma eylemleri ile çalışan yıldırılmaya çalışılabilir. 

Mobbinge maruz kaldığını belirten personelin, kurum içerisindeki bir üst mecraya bu durumu ilettiğinde kendisinin istifasının istenmesi Türkiye'de çok sık görülen bir durumdur. Sonuç olarak da çalışan personel istifa etmek durumunda kalır ve mobbing olayı görmezden gelinir. 

Mobbing davasının uygulanması çeşitli yöntemlerle gerçekleşmektedir. Mobbing davası, işçi alacakları ve manevi tazminat davası şeklinde açılabilmektedir. 

İşçi alacakları için açılan mobbing davası şu şekildedir;

  • İş ilişkisinde hiçbir unsur farklılığından dolay ayrım yapılamaz. İşverenler, dil, ırk, cinsiyeti din vb. gibi farklardan dolayı bir işçiye herhangi bir farklı işlem yapamaz.
  • Bu gibi durumlardan dolayı yapılan ayrımlar için işçi mobbing davası açabilir. İşçi dava kapsamında dört aya kadar olan ücretini diğer haklarını talep edebilir. 
  • İşçi işvereninin mobbing uyguladığını ispatlamak durumundadır. İşçinin güçlü bir biçimde belgesinin olması durumunda ise işveren bu durumun aksini ispatlamak durumundadır.

Mobbing tazminat davaları ise şu unsurları içermektedir;

  • Hakim, bir kimsenin bedensel olarak zarar görmesi durumunda olayın oluşunu değerlendirirerek manevi tazminat ödenmesi kararı alabilir.
  • Hakim tazminata alternatif olarak uğranılan manevi zarara karşılık başka bir giderim biçimi belirleyebilir.