Mızıka Çalmak Nasıl Öğrenilir?

Solmaz Özlem Köse Mızıka Çalmak Nasıl Öğrenilir?

Kamışlı nefesliler arasında yer alan mızıka farklı ses tonuyla sevilen bir müzik aleti olması yanında kolay ulaşılabilir ve taşınabilirliği ile de tercih edilen müzik aletlerindendir. Ancak yurt dışında özellikle birçok müziğin alt yapısında kullanılan mızıka Türkiye'de ilgi görmesine rağmen müzikal alt yapıda çok fazla tercih edilen müzik aletlerinden değildir. Bu açıdan mızıka kurslarına bireysel çabalar dışında ulaşılması zor olmakla birlikte, mızıka daha çok internet ortamından elde edilen kaynaklar ile öğrenilen müzik aletleri arasında yer alır.

Mızıka çalmak her ne kadar zor gibi görünse de sıkı ve disiplinli bir çalışma ile tek başına da öğrenilebilmesi mümkün bir enstrümandır. Mızıka çalmaya başlayanlar açısından başlangıçta dikkat edilmesi gereken nokta ilgi duyduğu ve çalmak istediği müzik parçalarına göre mızıka seçiminde bulunmaktır. Pop ya da klasik parçalara yönelecek kişiler için diyatonik mızıka yanlış bir tercihken aynı şekilde jazz ya da blues ağırlıklı çalmak isteyenler için de ilk tercihin kromatik mızıka olması yanlış bir tercihtir. Bu açıdan tarza uygun mızıka seçimi yapılmalı ve mızıka türleri arasında bu seçim doğrultusunda tercih yapılmalıdır.

Mızıka Nasıl Tutulur?

Özellikle taşınır müzik aletlerinde öğrenimin ilk aşaması olan doğru tutuş mızıka için de geçerlidir. Mızıkada doğru tutuş sesleri net olarak çıkarmaktan çok vibrasyonu sağlamak açısından önemlidir. Mızıkada vibrasyon el yardımıyla sağlanır. Bu nedenle elin biri mızıkayı tutarken diğeri de sesin dalgalanmasını sağlamak için mızıkayı kapatır. Çoğunlukla çok keskin kuralları olmamakla birlikte sol el işaret parmakları mızıkayı tutarkan sağ el avuç içi sol eli ve mızıkayı kapatır.

Mızıkada tutuş aşamasından sonra en önemli sorun doğru ve tek notayı çıkarabilmektir. Bu açıdan dil ve dudakların mızıkayı üflerkenki pozisyonları önemlidir. Mızıkada istenilen doğru sesin verilmesi için dudaklar bükülmeli ya da dil ile istenmeyen notalar kapatılmalıdır. Ancak kişiler dudak ve diş yapıları izin verdiği sürece kendileri de farklı yöntemler geliştirebilir. Mızıkada hem tek sesin çıkartılması hem de doğru notanın bulunması bakımında uygulanabilecek bu teknikler zaman içerisinde edilen pratikler ile gerçekleşmesi mümkündür. İki aşama gerektiren bu durumda mızıkada ilk önce tek ses çıkarma çalışmaları yapılmalı ardından basit parçalar ile notalar üzerinde çalışılmalıdır.

Mızıka Çalma Teknikleri

Mızıka öğreniminde notayı net ve doğru çıkarmak kadar çalma tekniklerinin de önemi büyüktür. Özellikle ara sesleri bulunmayan diyatonik mızıkalarda bend tekniği jazz ve blues parçaları başta olmak üzere sıklıkla uygulanır. Bu nedenle diyatonik mızıka kullanıcılarının mutlaka üzerinde çalışması gerektiği bir tekniktir. Bend tekniği, ara sesleri ile birlikte sesin bükülerek verilmesi tekniğidir. Diyatonik mızıkaya yönlenmiş kişiler bu aşamada mümkünse bir eğitmenden ya da varsa bilen bir kişiden yardım almaları daha doğru bir şekilde sesi bükmeyi öğrenebilmeleri açısından bu süreci daha da hızlandıracaktır.

Ara seslerin piston aracılığıyla sağlandığı kromatik mızıkalarda ise tüm notalar mızıka üzerinde olması sebebiyle diyatonik mızıkaya göre öğrenimi daha kolaydır. Ancak teknik doğru olarak uygulandıktan sonra her iki mızıkada ilerlemek mümkündür. Genel olarak mızıka çalmak zor gibi görünse de başlangıç aşamaları bol pratik ve disiplinli çalışma ile aşılabilecek ve zaman geçtikçe öğreniminde ilerlemesi hızlanacak bir müzik aletidir.