Mezgit Nasıl Bir Balıktır?

Tuğba Baycan
Mezgit Nasıl Bir Balıktır?

Beyaz etli ve oldukça lezzetli olan mezgit balığı dünya üzerinde yaygın olarak tüketilir. Beyaz tarafının üstünde bulunan siyah yan çizgi ve göğüs yüzgecinin üzerindeki belirgin koyu leke sayesinde kolayca ayırt edilebilir. Bu koyu leke çoğu zaman “başparmak izi” ya da “şeytanın başparmak izi” olarak bilinir.

Bir tuzlu su balığı olan ve sürüler halinde yaşayan mezgit, dünya üzerinde en çok Kuzey Atlantik Okyanusu’nda ve bağlı denizlerde bulunur. Türkiye’de ise tüm denizlerde görülebilir. Genellikle kış aylarında, kuvvetli akıntılardan dolayı Karadeniz’den Marmara Denizi’ne göç eder.

Mezgit yaygın olarak 40-133 metre arası derinliklerde bulunsa da 300 metreye kadar görülmesi mümkündür. Sıcaklığı 2-10 derece arasında olan sularda gelişir. Genç mezgitler sığ, yetişkinler ise daha derin suları tercih eder. Genellikle yetişkin mezgitler gençler kadar uzun göçmen davranışlarında bulunmazlar bununla birlikte, mevsimsel hareketlerin her yaştaki mezgitte görüldüğü bilinir. Asıl besin kaynakları omurgasız ve kabuklu deniz hayvanlarından oluşur fakat türün daha büyük üyeleri bazen balık da tüketebilir.

Mezgit uzunluk olarak 38-69 santimetre arasında, ağırlık açısından ise 0.9 ile 1.8 kilo arasında değişir. Dişi mezgitler erkeklerine göre daha iri ve ağırdır. Son 30-40 yılda mezgitin büyüme oranlarında oldukça önemli değişiklikler görülmüştür.  Günümüzde daha hızla büyüyen mezgit, daha önce tespit edilenden daha erken yetişkinliğe erişmektedir. Bununla birlikte, genel olarak mezgitin sayıca büyüme hızı azalmıştır.

Yumurtlama dönemi Ocak ve Haziran ayları arasındadır. Mayıs sonu ve Nisan başı gibi zirveye çıkar. En önemli yumurtlama alanları orta Norveç ve güneybatı İzlanda sularıdır. Ortalama boyuttaki bir dişi yaklaşık 850.000 yumurta üretir. Daha büyük dişiler ise her yıl 3 milyon yumurta üretebilir.

Mezgitin ideal avlanma mevsimi kıştır. Genellikle trolle avlansa da amatör balıkçılar olta kullanarak mezgit yakalayabilir. Trol çok küçük boydaki mezgitleri yakaladığı için gelecekte mezgit soyunun tükenmesine neden olabilir.

Diğer balıklarda olduğu gibi mezgit de oldukça yararlıdır. İçerisinde bulunan B vitaminleri, kalsiyum, protein, iyot, folik asit, sülfür ve çinko ile kişinin genç ve sağlıklı kalmasında önemli bir rol oynar.