Long Play Plak Nedir?

Serap Alcan
Long Play Plak Nedir?

Henüz MP3 çalarların, CD çalarların, kasetçalarların olmadığı ya da yeni yeni çıkmaya başladığı dönemlerde insanlar müziği plakçalarlardan (pikap) dinlerlerdi. Plakçaların da atası gramafondur. Pikaplar ise daha modernize edilmiş elektrikle çalışan ve sesi haporlörden verenidir. Ancak bunlarla da her türden plak çalınamazdı. Plak ise plakçaların üzerindeki bir iğnenin değmesiyle ses veren genellikle plastikten yapılma şimdiki CD'nin en ilkel hali olarak nitelemek mümkün. 

Tüm dünyada kullanılmış olan ve hatta meraklısı için hala vazgeçilmezlerin başında olan plaklar iki türe ayrılmıştır. Bu ayrım da plağın çapına ve devir sayısına göre yapılmıştır. Plakların çapları inç ölçü birimi üzerinden yapılmaktadır. Ülkemizde ise daha çok devir sayısına göre sınıflandırma yapılmıştır. İnç hesabına göre yapılan ayrımda 7 ve 12 inçlik olarak iki plak çeşidi vardır. Devir hesabına göreyse 16, 33, 45 ve 78 olmak üzere dört çeşit plak türü bulunmaktadır. Ülkemizdeki ayrımı devir hesabına göre de olsa; üretilen plakların hepsi 7 ve 12 inç çapında üretilmiştir.

İşte bu devir sayılarına göre ayrılan plak çeşitlerinden biri de adına long play Türkçe karşılığı uzunçalar olan 33'lük plaklardır. Çapı 7 ve 12 inçlik olan iki çeşit lon play plak vardır. 7 inçlik olanlarına extented play adı verilen long play plaklar bir yüzüne en fazla iki şarkı alacak kapasitededir. 12 inçlik olanları ise bir yüzüne beş şarkı kayıt kapasitesine sahiptirler ve zaten bu yüzden long play plak adını almışlardır.

Bu tür plaklar genellikle bir sanatçının tam albümü şeklindedirler. Piyasaya ise bir tarafından açık karton albüm kapağı ile içinde de plağı koruyan ince bir kağıt sargıyla sunulmuşlardır. Long play plaklar elektrikle çalışan pikaplarda çalınabilme özelliğine sahiptir. Gramafonlar bu tür plakları çalamaz. Günümüzde hala long play plak üretilmekte ve satışı yapılmaktadır.