Hipotez Nasıl Yazılır?

Burak Sözer
Hipotez Nasıl Yazılır?

Bilimsel araştırmaların temel aşamalarından birisi de hipotez oluşturmaktır. Hipotez kavramının niteliği içerisinde yorumlanabilir verilerin bulunması gerekir. Araştırma sonucunda oluşan teorinin geçerliliği veya elde edilmesi bu hazırlık sürecine bağlıdır. Tez çalışmalarında, deneylerde, gözlemlerde ve bilimsel araştırmalarda bu kavram üzerinden hareket edilir. 

Hipotez kelime anlamı olarak varsayım demektir. Problem için geçici bir çözüm üretilir. Bu süreç, olaylar arasında ilişki kurmak ve olayı sağlam bir temele dayandırmak için tasarlanır. Önermenin geçerli sayılması teoriye yaklaşma açısından önemlidir. Bir problemi çözmek için ilk olarak araştırma ve gözlem yapılır. Bu bilgilerle hipotez oluşturma aşamasına geçilir. 

Hipotezin Özellikleri

  • Elde edilen veriler ile uyumlu ve bu bilgileri açıklayıcı nitelikte olmalıdır. 
  • Yeni gerçeklerin ve teorilerin ulaşılmasına yardım etmelidir. 
  • İspatlanmaya, deneye ve gözleme açık olmalıdır. 
  • Sağlaması yapılabilmeli, yeni araştırmalara da yer vermelidir. 

Hipotez yazarken şunlara dikkat edilmelidir;

Sorun Tespiti

Bir varsayımın oluşturulabilmesi için ortada bir sorun veya çözülmesi gereken bir konu olmalıdır. Bu, bütün bilimsel çalışmaların ilk adımıdır. Sorulacak sorular düzenlenmeli, bilime ne tür katkıda bulunacağı ortaya konulmalı ve hangi sorulara cevap vereceği tespit edilmelidir. 

Rasyonel Olma

Hipotezlerin mantığa uygun olması gerekir. Kavramların hayali veya idealar dünyasında olmaması teori üretmek için yeterli değildir. Gözlem ve tahmin sonucunda elde edilebilecek bir veri olmalıdır. Teorisi amaçlanan kavram, bu kural çerçevesinde ele alınır. Bu nedenle soyut kavramlar değil somut başlıklar belirlenmelidir. 

Tutarlı Olma

Sorunun ortaya konulması, konunun belirlenmesinin ardından hipotezin kendi içerisinde uyumlu olması ve genelleme yapabilecek seviyede olmasına dikkat edilir. Araştırmanın teori haline gelebilmesi için çok farklı yorumlara açık olmaması ve kabul edilebilir olması aranmalıdır. 

Test Edilebilirlik

Elde edilen tüm deliller, ortaya konulan fikri desteklediği zaman hipotez artık teori halini alır. Bundan dolayı ortaya atılan fikrin her zaman her koşulda test edilebilir olmalıdır. 

Alanla Uyumlu Olma

Hipotezler, gücünü ve geçerliliğini bağlı bulunduğu literatüre göre alır. Örneğin; bir dil araştırması yapılacaksa, bunun mutlaka folklor, fonetik, morfolojik unsurlar ile ilişkili olması şarttır. Bu çalışma üzerinden bölgedeki insanlar veya genetik üzerinden bir değerlendirme yapılamaz. Aynı bilim dalını ilgilendiren ve bu alana katkı sağlayan bilgilerin elde edilmesi esastır.

Makale yazımıyla ilgili detaylı bilgiyi Bilimsel Makale Nasıl Yazılır? yazısından okuyabilirsiniz.