Hidrolik Fren Sistemi Nasıl Çalışır?

Burak Sözer
Hidrolik Fren Sistemi Nasıl Çalışır?

Otomobiller başta olmak üzere motorlu araçlarda oldukça önemli bir göreve sahip olan hidrolik fren sistemi, araçların güvenliğinde belirleyicidir. Bir aracın hidrolik fren sistemi ne kadar kuvvetliyse o araç ani duruşlarda daha sağlam bir reaksiyon gösterir. Günümüzde bütün modern araçların fren sistemi disk sistemi üzerine kuruludur. 

Fren pedalına basılmasından itibaren fren sistemi içerisinde yer alan hidrolik sıvının yeri değişir. Bu değişim esnasında kullanılan sıvı piston yardımı ile iletilerek araç üzerindeki sistemi yavaşlatır. Gücün fazla olması ile diskin baskı hissetmesi doğru orantılıdır. Bu baskı ile birlikte tekerleğin dönüş hızı yavaşlatılır. Disk fren sistemi ve hidrolik frenler bu nedenle modern araçlarda çok önemlidir. Dört tekerlekte de bu sistem kullanılır. 

Hidrolik fren sisteminin en önemli olduğu yer ön tekerlerdir. Bunun nedeni frenlemenin en iyi ön tekeler ile yapılmasıdır. Eylemsizlik prensibine göre kütle hareketine engel gördüğünde ağırlık merkezini öne iter. Araçların ani frenlerde öne doğru eğilim yapmasının nedeni de budur. Ön hidrolik sisteminin kuvvetli olması bu savrulmayı önemli oranda azaltır. 

Hidrolik sistemlerde çalışma prensibi az kuvvetle yüksek torklar elde etmektir. İş makinaları, hidrolik asansörler, vinçler ve gemiler üzerinde büyük güç isteyen duruşlar olduğu için hidrolik direksiyon kullanılır. Hidrolik fren sistemini uygulama anında pompa yardımı ile birlikte sıvı basılır. Aracın içerisinde valf adı verilen parça ile birlikte hidrolik sıvının tutulması sağlanır. Kaldıraç sistemi ile birlikte koordineli bir şekilde çalışan hidrolik fren sistemi ağırlığı tona ulaşan araçları küçük kuvvetler uygularak durdurabilir. 

Hidrolik sıvı sayesinde bu fren sistemi güç iletimi konusunda çok verimlidir. Bununla birlikte bu fren sistemi sessiz bir şekilde çalışır. Tamir ve bakımları da kolaydır. Yeni makina tasarımlarında kullanılması kullanışlığı artırır. Otomatik ve elektronik olması nedeniyle uzaktan kontrol edilebilir. Sistemlerin kontrol edilmemesi durumunda kumandalı araçlarda bazı kazalar meydana getirse de en iyi kontrolü hidrolik fren sistemi sağlar. 

Hidrolik yağlarının kontrol edilmesiyle fren sisteminin bakımı periyodik olarak yapılmalıdır. Hidrolik sıvısı eksilen veya yeterli olmayan sistemlerde arızalar meydana gelir.