Gül Çeşitleri

Yağmur Kaya
Gül Çeşitleri

Gülgiller (Rosaecae) familyasından gelen güller farklı kriterlere göre sınıflandırabilirler. Çiçeklerine, boylarına, katmerlerine, çiçek açma zamanlarına göre gruplandırılabilirler.

Güllerin anavatanı ağırlıklı olarak Asya'dır. İran ve Anadolu’da da görülür. Fakat güzel görünümü ve kokusu nedeniyle neredeyse tüm dünyaya yayılmıştır. Beş bin yıllık geçmişe dayanan gül, tarih boyunca 200’e kadar çeşide ayrılmıştır. Günümüzde güllerin hibritleştirilmesiyle on binin üzerinde gül üretilmektedir. Güle de genellikle üreten kişinin adı veya üretilen yerin ismi verilmektedir.

Popüler gül türlerinden bazıları; Kaliforniya yabani gülü, Yabani gül, Okka gülü, Çin gülü, Rosa dumalis, Rosa eglanteria, Kırmızı Frenk gülü, Rosa laevigata, Misk gülü, Rosa multiflora, Rosa omeiensis, Bataklık gülü, Rosa persica, Rosa pinetorum, Japon gülü, Rosa virginiana gibi türlerdir.

Türkiye’de yaklaşık 25 gül türü bulunmaktadır. Bunlardan en bilineni rosa canina’dır (kuşburnu). Bu gül daha çok sağlıklı beslenme için kullanılır. Çayı ve marmelatı yapılır. C vitamini açısından çok zengindir.

Diğer bir gül türü ise Rosa Moschata’dır. Misk gülü olarak adlandırılır. Adından da anlaşılabileceği gibi kendine has misk kokusunu barındırır. Yağı bebekler için kullanılabilir.

Rosa Centifolia, okka gülü olarak bilinir. Osmanlı Döneminin popüler güllerindendir. O dönemde çeşitli eserlere konu olmuştur. Sadberk gülü olarak da isimlendirilebilir.

Süs bitkisi olarak kullanılan güllerden Rosa Alba, kültür ile elde edilmiş güllerdendir. Dünya çapında ünlü sanatçıların bu gülle ilgili çok sayıda çalışması görülmektedir.

Isparta Gülü de (Rosa Damascena) melez bir güldür. Çok dikenli pembe çiçeklidir. Yağı ve suyu faydalı ve güzel kokuludur.

Rosa Wichuraiana da Türkiye’de yetişebilen melez güllerdendir. Çalı tipindedir.

Bu detaylı sınıflandırmadan sonra genel bir sınıflandırma daha yapacak olursak; melez çay gülleri, çalı gülleri, sarmaşık gülleri, demet güller ve minyatür güller olarak beşe ayırabiliriz. Melez çay gülleri klasik bildiğimiz tek çiçekli uzun saplı güllerdir. Çalı gülleri bodur çalılarda açan küçük veya orta büyüklükteki güllerdir. Sarmaşık gülleri diğer güllerin sarmaşık halidir. Fakat klasik sarmaşıklardan farklı olarak daha esnek dallara sahiptirler. Demet güller bir sapta birden fazla gül bulunduran güllerdir. Minyatür güller ise boyu 30-40 cm olan güllerdir. Boyutları küçüktür. Saksıda yetiştirilebilir türlerdendir.