Gelir Vergisi Kesintisi Nasıl Hesaplanır?

Baran Akçok
Gelir Vergisi Kesintisi Nasıl Hesaplanır?

Gerçek kişilerin kazandıkları para üzerinden yaptıkları hesaplamalar sonucunda ortaya gelir vergisi çıkar. Gelir vergisi kesintisi de söz konusu hesaplama sonrasında kesilir. Gelir vergisi kesintisi hesaplanırken temel bazı oranlar ve hesaplama yöntemi bilinmelidir.

Gelir Vergisi Kesintisi

Yıl içinde 2 taksit olarak ödenen gelir vergisi kesintisi, mart ayı sonu ve temmuz ayı sonu olacak şekilde son ödeme tarihlerine sahiptir.

Gelir vergisi kesintisinin hesaplanmasında ana unsur gelir tutarıdır. Bu gelir tutarına matrah da denir. Kişinin elde ettiği gelir turarı, daha önceden belirlenen bir oran ile çarpılır. Bu orana da gelir vergisi oranı denir. Ancak gelir vergisi oranı, kişinin gelir tutarına göre dilimlere ayrılır ve gelir büyüdükçe oran da değişir.

Gelir vergisi kesintisi hesabında kullanılan gelir vergisi oranı, matraha göre dilimlere bölünmüştür ve bu bilgilendirme de her sene Maliye Bakanlığı tarafından kişilere ve kuruluşlara duyurulur. Buna göre de kişilerin toplam kazançlarına bakılarak hangi oranların kullanılacağı bulunur.

2015 Yılına Ait Gelir Vergisi Dilimleri

2015 yılı baz alınırsa, gelir vergisi dilimleri şu şekilde örneklendirilebilir:

  • Matrah 0-12.000 TL arasında ise gelir vergisi oranı %15'tir,
  • Matrah 12.000,01- 29.000 TL arasında ise gelir vergisi oranı %20'dir,
  • Matrah 29.000,01-109.000 TL arasında ise gelir vergisi oranı %27'dir,
  • Matrah 109.000,01 ve daha fazlası ile gelir vergisi oranı %35'tir.

Matrah arttıkça gelir vergisi oranı da bu şekilde yükselir. Kazancın artması ile devlet de fazla kazanan kişilerden aldığı vergiyi arttırır. Toplam matrah üzerinden hesap yapıldığı için, senenin ilk bölümündeki hesaplamalarda gelir vergileri daha düşük çıkar. Ancak ikinci bölümde ve daha çok da yıl sonuna doğru toplam gelir matrahı artacağı için gelir vergisi kesintilerinde de artma görülür. Bu nedenle pek çok çalışanın brüt maaşından yapılan gelir vergisi kesintisi artar ve ele geçen net maaşlar yıl sonuna doğru azalır.

Örnek Hesap

Bir ücretli çalışan, haziran ayına kadar 6.000 TL'lik matraha sahiptir. Bu çalışanın haziran ayı gelir vergisi matrahı ise 1000 TL'dir. 6.000 TL'lik toplam matrah ilk dilime girdiği için çalışan en düşük oran baz alınarak vergi kesintisine uğrar. 1.000 TL ile 0,15 çarpılır ve gelir vergisi kesintisi ortaya çıkarılır.