Dip Balıkları Hangilerdir?

Ergin Özcan

Dip Balıkları Hangilerdir?

Lezzetli yemeklerin ham madesi, mutfakların en sağlıklı gıdalarından kendi içerisinde yüzey, dip ve çiftlik balığı olmak üzere üçe ayrılırlar. Dip balıklarının en önemli özelliği doğal ortamlarda 100 metrenin altında yaşayabilmesidir. Yüzey balıkları ise 100 metrenin üzerinde yaşayabilir. Bunun dışında deniz kirlenmesinden önemli derecede etkilenmesi de yine dip balıklarını yüzey balıklarından ayıran özelliklerden birisidir. Dip balıkları da mezgit, kefal, levrek, lüfer, barbunya, kalkan gibi türlerden oluşur. 

Dip balıkları civa, kurşun gibi ağır metaller içerdiği için uzmanlar tarafından sık tüketilmesi önerilmiyor. Özellikle gelişim çağındaki çocukların dip balıklarını sık tüketmesi uzun vadede sinir sistemi bozukluğu, otizm gibi problemlere neden olabiliyor. 

Mezgit: Tadı tavuk etinin benzediği için "tavuk balığı" olarak da bilinen bu balık, trolle, olta ve gırgır ile avlanır. Türkiye'de sarı mezgit ve bayağı mezgit başta olmak üzere toplamda dört türü vardır. Dünyada ise daha fazla türü gözlenir. 

Kefal: Has, sarıkulak, amuderya, altınbaş, mavi ve topan olmak üzere ülkemizde altı çeşidi olan kefal, oltalarla yakalanan bir balık türüdür. Genelde haliç ve nehir ağızlarında yaşar. 

Lüfer: 28 cm'den daha büyük olan lüfer, balıkçılar arasında "babaların babası" olarak anılır. Yırtıcı olan ve küçük balıklarını avlayabilen lüferler, Marmara ve Karadeniz civarında üreme dönemine girer. Lüferler, hayata defne yaprağı olarak başlayıp sırasıyla çinekop ve sarıkanat olduktan sonra lüfer olur. 

Barbunya: 300 metreye kadar derinliklerde sürüler halinde yaşayan barbunya; kaya, ot, paşa ve kum barbunyası olmak üzere dörde ayrılır. En iri olanı kaya barbunyası olan bu balık türleri, 12 cm'den 40 cm'e kadar büyüyebilme özelliğine sahiptir. Genellikle Ege ve Akdeniz'de yaşarlar.

Levrek: Füze şeklindeki vücuduyla bilinen levrekler, ilk dönemlerinde sürüler halinde yaşasalar da yetişkinlik döneminde gemi bataklıklarında ve kaya oluklarında hayatlarını sürdürürler. Genelde 50 ile 60 cm arasında olan bu levrekler, bayağı ve benekli olmak üzere ikiye ayrılır. Bayağı olanlar Türkiye'nin her kıyısında görülmekle beraber, benekliler Ege ve Akdeniz kıyılarında bulunur.

Kalkan: "Karadeniz balığı" olarak da bilinen kalkan balığı, yaklaşık bir metreye kadar çıkabilmekle beraber 450 metre civarlarına kadar derinliklere inebilme özelliğine sahiptir. Vücutlarının yassı olmasının yanı sıra avının yaklaşmasında aniden ortaya çıkmasıyla da ünlüdür.