Çayda Çıra Nasıl Oynanır?

Nihat Erdoğan Çayda Çıra Nasıl Oynanır?

Bir Elazığ yöresel oyunu olan Çayda Çıra ülkemizin birçok bölgesinde özellikle kına gecelerinde tercih edilen bir oyundur. Peki adını sıkça duyduğunuz bu oyun nasıl oynanır?

Çayda Çıra Nasıl Oynanır?

Çayda Çıra birçok yöresel oyunumuzun aksine basit bir oyundur. Kızlı ve erkekli gruplar halinde oynanan oyunda hareketler cinsiyete göre ayrım göstermez. Bu kızların ve erkeklerin aynı figürlerle oyunu oynadığını ifade etmektedir.

Çayda Çıra oyunun nen belirgin özelliği, oyunu oynayan kızların ve erkeklerin ellerinde taşıdıkları mumlardır. Genellikle bakır bir tabak üzerine yerleştirilen 3 ila 5 adet mum oyunu oynayan kız ver erkeklerin her iki elinde de bulunur. Oyunu oynayacak kişi sayısında bir kısıtlama olmasa da 5 çifti geçen koreografiler pek tercih edilmemektedir.

Çayda Çıra Oyunun Evreleri

Oyun kendine has bir müzik eşliğinde ve manilerle oynanmaktadır. Oyuna başlarken şu mani söylenir;

"Yansın şamdanlarda mum,

Olsun ergenler sıra.

İnsin davula tokmak,

Başlasın Çayda Çıra."

Mani ardından oyunu oynayacak olan ekip alana giriş yapar. Girişin ardından çember oluşturularak oyun başlar. Çemberin oluşturulması ardından kızlar orta alana geçerek eğilir. Erkekler ise kızların etrafında bir tur döner. Ardından yeniden çember oluşturulur ve sonrasında düz bir çizgi oluşturana kadar dönülür. Düz çizgi oluşturulması ardından ileri 8 adım gelinir ve eğilerek şamdanlar yere bırakılır. Şamdanların bırakılması ardından çayda çıra oyununa has bir türkü söylenir. Türkü ardından yeniden şamdanlar alınır ve meydan terk edilir.

Çayda Çıra Nerede Oynanır?

Çayda Çıra oyunu genel olarak kına gecelerinde oynanan bir oyundur. Ancak günümüzde düğünlerde de oynanmaktadır. Genellikle gelin ve damadın salona girişinde bu oyun oynanmaktadır. 

Ayrıca özel gecelerde de yöresel bir oyun olması nedeniyle profesyonellerce de Çayda Çıra oyunu sergilenmektedir.

Çayda Çıra Oynarken Kullanılan Kıyafet ve Aksesuarlar

Çayda Çıra oynarken kullanılan kıyafet ve aksesuarları şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Kızların Kıyafetleri
    • Baş örtüsü
    • Gömlek
    • Üç etek
    • Şalvar
    • Kemer
    • Potin
  • Erkeklerin Kıyafetleri
    • Gömlek
    • Yelek
    • Kuşak
    • Şalvar
    • Yumurta topuk ayakkabı
  • Hem Kızların Hem Erkeklerin Kullandıkları Aksesuarlar
    • Şamdan ve mum

Bu kıyafet ve aksesuarlar genellikle özel gösterilerde ve yarışmalarda kullanılmaktadır. Sıradan bir düğünde normal bir kıyafetle de bu oyun oynanabilir. Bazen şamdan ve mum kullanılmadan da oyun oynanabilmektedir.