Cam Nasıl Yapılır?

Elife Karaaslan

Cam Nasıl Yapılır?

Günümüzde mutfak eşyaları, kişisel aksesuarlar, inşaat malzemesi, dekorasyon gibi çok çeşitli amaçlar için kullanılan camın tarihi milattan önce 12000 ila 4000’li yıllara dayanır. Camın bilinen ilk kullanımı Mısır ve Mezopotamya'da görülen dekoratif küçük boncuklardır. Daha yakın dönemlerde eşya olarak kullanım amaçlı cam objeler yapılmış, milattan önce 300 yılı civarında ise bugün "Cam Üfleme Tekniği" olarak bilinen yöntem kullanılmaya başlanmıştır. 

Cam hangi maddelerden yapılır?

Selçuklular döneminde yaygınlaşmaya başlayan cam yapımı, ancak 20. yüzyılda seri üretime dönüşmüştür. Çağdaş anlamda ilk cam fabrikası Türkiye'de 1934 yılında Paşabahçe'de kurulmuş ve markalaşmıştır. 

Cam yapımında kullanılan temel maddeler kum, soda ve kireçtir. Ana malzeme kumdur. Soda camın düşük sıcaklıkta akıcı hale gelmesini sağlayan malzemedir. Kireç ise cam üretimindeki kimyasal etkilere dayanıklılığı artırır. Kum, soda ve kireç bir araya getirilip 15.000 derece ısıya sahip fırınlarda eritilir. Cam türleri farklı farklı olduğundan standart bir erime noktası yoktur.

Camların ortak maddesi silikon dioksit olup farklı camlar elde etmek için silikon dioksite çeşitli maddeler eklenir. Günlük hayatımızda kullandığımız cam objeler silis, soda ve kalker karışımı olan normal camdan yapılır. Kristal cam olarak bilinen camda ise silis oranı azalır, soda oranı artar ve kalker yerine kurşun oksit kullanılır.

Cam nasıl yapılır?

Yapılacak cama uygun ana maddeler hazırlandıktan ve eritildikten sonra dinlendirilmiş cam oluşur. Ham haldeki camın şekillendirilmesi genellikle sekiz farklı yöntem arasından üretilecek objeye göre seçilir. 

  • Üfleme (Şişirme) Yöntemi
  • Dökme-Silindirleme Yöntemi
  • Çekme Yöntemi
  • Yüzdürme Yöntemi
  • Presleme Yöntemi
  • Lif Haline Getirme Yöntemi
  • Köpük Haline Getirme Yöntemi
  • Savurma Yöntemi

Bu yöntemlerden biriyle biçimlendirilen cam henüz obje olarak kullanılamayabilir. Camın kullanılacak hale gelebilmesi için kesim, temperleme, rodajlama, lamine, renklendirme, folyolama, asit ve kumlama ile bombeli temper ismi verilen çeşitli aşamalardan geçerek son haline ulaşır. 

Cam kesimine dair bilgileri merak ediyorsanız Cam Nasıl Kesilir? makalemize de göz atabilirsiniz.