Aydınlatmada Tasarruf Yöntemleri

Hakan Obalı
Aydınlatmada Tasarruf Yöntemleri

Görme olayı ışık sayesinde meydana gelir. Bu yüzden uykudan arda kalan zamanlarda görebilmek için ışığa ihtiyaç duyarız. Gündüzleri güneş ışınları görmemiz için genellikle yeterli olurken, güneş ışığını yeterince alamayan yerlerde ve güneşin batmasından sonraki zamanlarda görebilmek için yeterli aydınlatmanın sağlanması gerekir. Aydınlatma günümüzde en yaygın olarak elektrikli ampuller vasıtasıyla sağlanmaktadır. Ancak bu aydınlatma ürünlerinin bilinçsiz bir şekilde kullanıldıklarında harcadıkları enerji miktarı, özellikle konutlardaki en önemli gider kalemlerinden birisi olan elektrik faturalarının istenmeyen seviyelerine ulaşmasını sağlar. Elektrikle yapılan aydınlatmada bazı tasarruf önlemlerinin alınması iel bu gibi istenmeyen durumların yaşanması engellenebilir.

Aydınlatmada Nasıl Tasarruf Yapılır?

Teknolojinin hızla ilerlemesi sonucunda aydınlatma ürünlerinde de sürekli bir ilerleme kaydediliyor. Ampulün icat edilişindeki ile aynı prensipte çalışan akkor ampuller, kısa bir süre öncesine kadar çok yaygın olarak kullanılıyordu. Bu ampul türleri, harcadıkları enerjinin neredeyse %10’unu ışık enerjisine, geri kalan kısmını ise ısı enerjisine çevirdikleri için hiç de tasarruflu değildirler. Bu yüzden aydınlatmada tasarruf yapılabilmesi için öncelikle aydınlatma ürünlerinin tasarruflu olanlardan seçilmesi gerekir. Günümüzde özellikle tasarruflu ampuller ve LED aydınlatma ürünleri, çok düşük enerji tüketimi ile yüksek verimlilikte aydınlatma sağladıkları için enerji tasarrufu için vazgeçilmezdirler.

Eve yeni bir avize alınacağı zaman da alınacak avizelerde kullanılan ampul çeşitlerine çok dikkat edilmelidir. En süslü ve gösterişli avizelerde genellikle yüksek enerji tüketen minik halojen ampuller kullanılır. Bu ampuller küçük oldukları için çok enerji harcamayacak gibi görünseler de genellikle ışık miktarı yetersiz olacağı için 20 Watt değerinden daha düşük ampuller bu avizelerde kullanılmaz. Bunun yanında her avizede bu ampullerden çok sayıda olması enerji tüketimini oldukça arttırır. Aydınlatmada tasarruf sağlayabilmek için bu tipteki ürünler yerine, tasarrufulu ampullerle kullanılabilen avize modellerinin tercih edilmesi gerekir.

Aydınlatmada tasarruf yapılabilmesi için dikkat edilecek bir diğer nokta da, sürekli aydınlık kalması gerekmeyen yerlerde hareketi algılayarak çalışan fotoselli lambalar kullanılmasıdır. Özellikle apartman merdivenleri ve okul koridorları gibi yerlerde kullanılan fotoselli sistemler, insanların hareketini algılayarak çalıştıkları için sadece ihtiyaç halinde çalışmış olurlar ve önemli bir tasarruf sağlarlar. Bu ürünlerin, çok sık kullanılmayan ve lambası açık unutulduğunda uzun süre fark edilmeyecek alanlarda kullanılması da tedbir amaçlı olarak çok kullanışlı olabilir.

Okuma, çalışma ve dinlenme gibi farklı durumlarda ihtiyaç duyulan aydınlatma miktarları da farklıdır. Evlerde kademeli olarak kullanılabilen avizelerin ya da tasarruflu ampulle çalışan ve avizeye göre daha az ışık veren lambaderlerin kullanılması ile de tasarruf yapılabilir. Bu şekilde çalışma ve okuma gibi zamanlarda daha fazla ampul çalıştırılarak aydınlık bir ortam elde edilebilirken, dinlenme durumunda ise ışık ihtiyacı daha az olduğu için daha az ampul veya lambader ile ortamı loş hale getirilerek enerji tasarrufu yapılabilir.

Aydınlatmada evdeki duvarların rengi ile eşyaların rengi ve konumu gibi faktörler de çok önemlidir. İyi bir aydınlatma için duvar boyasında, zemin kaplamasında ve eşyalarda ışığı daha iyi yansıttığı için açık renkler kullanılmalıdır. Eşyalar, gündüz pencereden içeri giren güneş ışığını engellemeyecek şekilde yerleştirilmelidir. Odaların dışarıdan yeterince ışık alamadığı durumlarda hemen lamba yakmak yerine öncelikle perdelerin açılması tercih edilmelidir.