Atmaca Nasıl Bir Kuştur?

Ege Tokatlı
Atmaca Nasıl Bir Kuştur?

Küçük kuş grubunda göçmen kuşlar türünden olan atmacaların vücutları geniş ve kısa, bacakları ve kuyrukları vücuduna göre uzundur. Bacaklarının uzun olmasının avantajı ile atmacalar avlarına kısa sürede hızlı bir şekilde yetişebilirler. Atmacalar usta manevra kabiliyetleri ile bilinirler. Atmacalar genel olarak ormanda yaşar, çok küçük kuşlarla beslenirler. Bunun dışında kurbağa, kertenkele, fare ve küçük hayvanlarla beslenirler. Ağırlıkları genel olarak 200-300 gr. civarındadır. Kuzeybatı Afrika, Avrupa'nın ılıman bölgelerinde ve tüm Asya'da görülürler. Erkek atmacaya mamulitsa denirken bir yaşından büyükler ise tüylek olarak adlandırılır.

Tüyleri erkeklerde üst bölümde düzgün siyah ve kahverengi iken dişilerde siyah daha koyu bir şekilde görülür. Alt kısımlarda ise koyu kahverengi çizgiler uzanır. Atmacaların en belirgin özelliklerinden birisi beyaz göz üstü çizgilerin olmasıdır.

Atmacalar yuvalarını dallarla kaplı çalılıklar biçiminde büyük ağaçlara yaparlar. Dişi atmacaların kuluçka süresi ise kahverengi lekeli beyaz yumurtalarının üzerine beş hafta boyunca yatmaları ile oluşur. Kuluçka süreci genel olarak Mayıs ve Haziran ayılarında görülür. Doğum gerçekleştikten sonra yavrular beş ya da altı hafta sonra tüylenmeye başlarlar. Atmacalar her ne kadar yırtıcı bir hayvan olsa da evcil olarak da yetiştirilebilirler. Eğitim süreci sonrasında avlarda rahatlıkla eşlik edebilirler. Yararlı kuşlar arasında yer alan atmacaların ömrü ortalama 11 senedir. Atmacaların yakalanması için genellikle yaz ayları tercih edilir. İki ağaç arasına kurulan tuzaklar ile tuzağın içerisine yem olarak konulan böcekler yardımı ile yakalanırlar. Avını yakalaması için dalışa geçen atmacanın doğru bir zamanlamada bir ağ sayesinde yakalanması mümkündür.

Atmacaların değeri ve yaşı hakkındaki bilginin vücudunu örten tüylerin renginden ve göğsündeki yazılardan anlaşılması mümkündür. Tüylerinin şekil ve rengine göre atmacalar 3 ana gruba ayrılırlar. Bunlar karalar, kızıllar ve sarılardır. Karalar denilen grup atmaca türünün %45-50’sini kapsar. Genel olarak iyi huylu olmalarına rağmen aksi ve avına gitmeyen çeşitleri de bulunur. Kızıllar grubun %35-40’ını kapsar. Bu türün özelliği iyi avcı olmasıdır. Sarılar ise doğada %10-20 kadar bulunur.