Anonim Şirket Nedir?

Caner Uyanık
Anonim Şirket Nedir?

Türk Ticaret Kanunu'nda belirtilen şirket tiplerinden biri olan Anonim Şirket, esas itibariyle sahibinin belli olmadığı ya da bir çok kişinin/tüzel kişinin aynı anda bahsi geçen şirket üzerinde belli paylar şeklinde sahiplik hakkının bulunduğu şirket türüdür. Sermayesi belirli paylara bölünmüş bir şekildedir. Anonim şirket kuruluşu için en az bir veya daha fazla pay sahibi kurucunun varlığı şartı aranmaktadır. Bu pay sahibi kurucu gerçek kişi veya tüzel kişi olabilmektedir.

Esas ve kayıtlı sermaye sisteminden birini kullanmayı seçebilen bir şirket türü olan anonim şirket eğer esas sermaye sistemini tercih etmiş ise başlangıç sermayesi 50 bin TL den az, kayıtlı sermaye sistemini tercih etmiş ise başlangıç sermayesi 100 bin TL den az olamamaktadır. Esas ve kayıtlı sermaye sisteminin ayrıldığı nokta ana hatlarıyla;esas sermaye sisteminde,sermaye arttırımı konusunda yönetim kuruluna tanınmış üst bir tavan yoktur ve sermaye arttırımı için genel kurulun toplanması şartı bulunur. Kayıtlı sermaye sisteminde ise sermaye arttırımı konusunda genel kurul toplanmasına ihtiyaç duyulmaz çünkü yönetim kuruluna,sermaye arttırımı konusunda serbesti tanınmış olup sermayenin arttırılabileceği miktarın üst tavanını gösteren bir sınır belirlenmiştir. Yani yönetim kurulu istediği zaman uygun şartlar altında sermayeyi dilediği ölçüde ve belli aralıklarla arttırabilme olanağına sahiptir. Asgari sermaye tutarı dilendiği takdirde Bakanlar Kurulu'nca değiştirilebilmektedir.

Anonim şirketlerin kuruluşu 'ani ve tedrici' olmak üzere iki şekilde gerçekleşebilmektedir. Eğer kurucu ortaklar ortaklık sermayesinin tamamını başlangıçta ödemeyi taahhüt ederler ve öderlerse,kurulan anonim şirket ani kuruluş şeklinde anılmaktadır. Kurucular başlangıçta ortaklık sermayesinin tamamını değil de bir bölümünü ödeyip kalan kısmını,hisse senedi/tahvil çıkarma yolları ile halk tarafından karşılama yoluyla kurulan anonim şirkete tedrici kuruluş yoluya kurulan anonim şirket denmektedir.

Sınırsız sayıda ortağa sahip olabilmesi özelliğinden ötürü anonim adını alan bu şirket türünün ortakları gerçek kişi veya tüzel kişi olabilmektedir. İlk paragraftaki cümle ile karıştırılmaması gereken nokta şudur;anonim şirketin kurucuları arasında pay sahibi ortak,gerçek veya tüzel kişi olabilmektedir dendi. Fakat buradaki aktarılan ise kurucu olmayıp hisse senedi satın alma yoluyla şirkete ortak olunabileceği ve bu hisse senedi satın alım yoluyla ortak olma kısmına hem gerçek hem tüzel kişiler dahil olabileceğidir.

Anonim şirketlerin, özellikle halka açık olanlarının yani bahsi geçen şirketin hisse senetlerinin borsa üzerinden dilendiğince alınıp satılabildiği şirketlerin bazı yönlerden avantajları bulunmaktadır. Örneğin anonim şirketler ileriki dönemler için planladıkları yatırımların finansını hisse senedi ihracı yoluyla finanse edebilmektedirler. Hisse senedi ihracının yanında bir diğer finansman sağlama olanağı ise tahvil ihracı yoludur. En bilinenleri olmak üzere bu iki tercih,anonim şirketlerin yabancı kaynak bulabilme şanslarını önemli ölçüde ve daha az maliyetli olacak şekilde arttırmaktadır. Hisse senedi ve tahvil ihracı, anonim şirketlere yatırımlar için olanak sağlarken aynı zamanda tasarruf sahipleri için alternatif yatırım aracı olma özelliği taşıması niteliği ile ekonomide pozitif bir durum yaratmaktadır.