Ağaçkakan Nasıl Bir Kuştur?

Ceyhan Erener Ağaçkakan Nasıl Bir Kuştur?

En dikkat çekici kuşlar arasında yer alan ağaçkakan, ağaçkakangiller ailesindendir. Ağaç kabuklarını gagalayarak altında gizlenmiş olan böcek ve tırtıllarla beslenirler. Sivri gagalı bir kuştur. En önemli özelliği ismini de almış olduğu sert ağaçları gagası ile delmesidir.

İkisi öne, ikisi arkaya yönelmiş toplamda dört ayağı bulunur. Çengelli ve keskin tırnakları vardır. Bu sayede ağaç gövdelerine sımsıkı tutunurlar. Dik ve sivri tüylerinden meydana gelen güçlü ve kıvrılmayan bir kuyruğa sahiptirler. Bazı türleri ağaçlara saniyede on yedi sefer vurabilir. Ağaçkakanların ağaçlara her vuruşunda yer çekiminin uyguladığı gücün bin katı bir güç uygulanır. 

Çok farklı renklere sahip olan bu kuşların boyları 10 ile 50 cm arasında değişir. Oldukça ürkek hayvanlar olduklarından tenha park, bahçe ve ormanlarda bulunurlar. Genellikle kendi gagalarıyla oydukları ağaç oyuklarında yaşarlar. Boyun kasları oldukça gelişmiş hayvanlardır. Ayrıca kafatasları çok güçlü kemiklerle kaplı olduğundan gagaları ile yaptıkları sarsıntılardan etkilenmezler. 

Dilleri uzun ve solucana benzer bir yapıdadır. Gagalarında daha uzağa uzayabilen dilleri, ileri hızla gidip dönebilen kırkırdak bir yapıya bağlıdır. Aynı zamanda ucu yapışkan ve kancalı olan dilleri ile tırtıl ve böcekleri kolayca yakalayabilirler. Ağaçkakanlar gagalarıyla ağaçlara vurarak nerede tırtıl olduğunu bulabilme özelliğine sahiptirler. Böylece ağaçları boşuna oymak zorunda kalmazlar. Sert kuyrukları ile ağaçlara hızlı ve küçük adımlarla kolayca tırmanabilirler. Ağaçları oyarak yaptıkları yuvalar hayvanın büyüklüğüne göre değişir. 

Çiftleşme dönemlerinde kuru ağaç dallarını gagalayarak birtakım sesler çıkarırlar ve bu seslerle karşı cinslerini çağırırlar. Dişiler genellikle 2-3 adet yumurta yumurtlarlar. Çiftleşen bu eşler yumurtlama sonrasında yaklaşık on sekiz gün aralıklarla dönüşümlü olarak kuluçkaya yatarlar. 

Bu kuşlar ağaçlara zarar veren tırtıl, kurtçuk ve böcekleri yedikleri için çok faydalıdırlar. Ancak ilkbaharda yeşeren ağaçların odun kısımlarını didikledikleri için bu ağaçların yetişmesine zarar verirler. Beslenmelerinde tırtıl ve böceklerin yanında çekirge, yaban meyveleri, tahıl ve meşe palamudu da bulunur. 

Ağaçkakanlar dünyanın her yerinde yaşayabilen kuş türlerindendir. Ancak Avusturya, Madagaskar'da bulunan bazı adalarda yaşayamazlar.