5 Faktör Kişilik Testi Nasıl Uygulanır?

Solmaz Özlem Köse 5 Faktör Kişilik Testi Nasıl Uygulanır?

Kişinin bilgisi ve edindiği donanımları yanında iş ortamlarında başarıyı ve kalıcılığı sağlayan etkenlerden biri de kişiliğin mesleki özellikler ile uyum içerisinde olmasıdır. Hem işveren hem de çalışan açısından mutlu ve verimli bir iş ortamının sağlanması için 5 faktör kişilik testi işe alımlarda tercih edilir.

Bu test kişilerin mesleki anlamda sahip oldukları yeterlilik ve yetenekten çok iş odaklı kişilik özelliklerini çıkarmaya yardımcı olur. İşverenlerin işe alımlarda doğru kişiyi seçme, kadroları oluştururken ideal pozisyonlar için değerlendirme, mevcut çalışanlarının profillerini ortaya koyma gibi konularda bir izlenim sahibi olmasında etkili olur. Çalışanların da kendilerine uygun işleri tanımlama konusunda yol gösterici özelliğe sahiptir.

Kişiliği Oluşturan 5 Ana Faktör

1970’li yıllarda iki farklı ekip tarafından gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda ortaya konan 5 faktör kişilik testi, kişiliğin temelini oluşturan beş ana faktörden baskın olan unsurları ortaya koyar. 

Uyumluluk: Bu faktör insanlarla olan ilişkilerde kişilerin izlediği yolu belirler. Eğer yüksek bir derecelendirme söz konusu ise kişinin hoşgörülü ve saygılı olduğu ortaya çıkar. Daha düşük derecelendirmeler ise agresif ve baskın bir kişiliğe vurgulama yaparken orta düzeyde bir derecelendirme kişinin müzakereci bir yapıya sahip olduğunu gösterir.

Açıklık: Değişen durumlar karşısında kişinin gösterdiği tavrı ortaya koyan bir sonuçtur. Ani değişiklikler karşısından daha kolay uyum sağlayan, yaratıcı, meraklı kişilerde açıklık ile ilgili derecelendirme yüksekken, geleneksel, statik ve sistematik bir yapı içerisinde mutlu olanlarda ise derecelendirme daha düşüktür.

Dışa Dönüklük: Kişilerin ortam içerisindeki davranış şekillerini ortaya koyan bu faktör çalışanların liderlik, sosyal katılım gibi vasıflara hangi ölçülerde sahip olduğuna dair bir öngörü sunar. Testte yüksek puanlar alanlar konuşkan, dışa dönük ve iddialı kişiler olarak kabul edilirken alt puanlamalara sahip olanlar içe kapanık ve sessiz olarak nitelendirilir. Orta puanlamalara sahip olanlar ise duygusal anlamda kararsız kişiler olarak kabul edilir.

Sorumluluk: Bu faktör kişilerin çalışma durumlarını ortaya koyar. Yüksek bir puanın söz konusu olduğu durumlarda kişilerin organize odaklı, işini tamamlamak için güvenilir kişiler olduğu söylenebilir. Düşük puan alanlar ise dağınık ve esnek bir yapıya sahip, projeler için güvenilmeyecek bir kişilik olarak görülür. Orta puanlamalar projelerde oldukça dengeli bir tablo çizen tembellikten ve işkoliklikten uzak kişiler olarak kabul edilir.

Negatif Duygusallık: Olumsuzluk arz eden aşırı durumlarda negatif duyguların üstesinden gelmeye yönelik ölçümde, düşük puanlar güçlü sinirlere sahip ve depresyon durumlarından kurtulmak için daha az zamana ihtiyaç duyan kişileri belirler.

Ülkelerin normlarına bağlı olarak oluşturulmuş toplam 108 sorudan oluşan ve her bir soru için "katılıyorum ya da katılmıyorum", "doğru ya da yanlış" arasında beş dereceli seçenek sunan ve puanlamaları buna göre oluşturan testte genel olarak olumlu anlamda yüksek derecelendirmeler yerine tercih edilen orta dereceli puanlamalardır.

Şirketler çalışanların performanslarını değerlendirme ve motivasyon sağlamak için performans testi yapar. Performans Nasıl Ölçülür? yazımızı okuyarak konu ile ilgili daha fazla bilgi edinebilirsiniz.